ԻՐԱՆ
հում քի 2 / 3 – ը: Այ սօր դա կազ մում է Ի րա նի ու րա նի ու ղիղ կե սը: Փաս տո րեն, Ի րանն իր ու րա նի կե սը տա լու էր Թուր քի ային, ի սկ կե սը պա հե լու էր: Ո ւս տի ԱԷՄԳ – ի ներ կա յա ցու ցիչ նե րը խիստ կաս կա ծում է ին` ա րդյո ՞ ք Ի րա նը իր տա րած քում պահ վող ու րա նը չէր փոր ձե լու ի նք նու րույն հարս տաց նել, ի սկ Թուր քի ային տված ու րա նը ժա մա նակ շա հե լու հա մար չէ ՞ ր լի նե լու:
Չար ձա նագ րե լով տե ղա շարժ նա խորդ բա նաձ ևե րի ըն դուն ման հա մա տեքս տում ՝ 2010 թ. Ի րա նի հար ցը կր կին դար ձավ ՄԱԿ – ի Ան վտան գու թյան խորհր դի օ րա կար գային կետ: Հու նիսի 9 – ին ՄԱԿ – ի ԱԽ – ն ըն դու նեց բա նաձև, ո րի մեջ ա ռա վել կոշ տու թյուն նկատ վեց. Ի րա նի տա րածք մտ նող յու րա քան չյուր նավ, ի նք նաթիռ կամ որ ևէ այլ փո խադ րա մի ջոց կաս կա ծի դեպ քում կա րող է ստուգ վել: Բա ցի այդ, այս բա նաձ ևի 29 – րդ կե տի հա մա ձայն, ստեղծ վե լու է ո ւթ հո գուց բաղ կա ցած մաս նա գետ նե րի խումբ, ո րը պի տի հե տա զո տի այս ա մե նը և զե կույց ներ կա յաց նի ԱԷՄԳ – ին: Այս բա նաձ ևի մեջ են ը նդ գրկ վում բո լոր այն բա նա ձևե րի դրույթնե րը( 2006 թ. N 1696, N 1737, 2007 N 1747, 2008 N 1803), ո րոնք ժա մա նա կին Ի րա նը չի ի րա կա նաց րել 46:
Հարկ է նշել, որ բա նաձ ևի ըն դուն ման հար ցի շուրջ բա վա կան բուռն բա նա վե ճեր ծա վալ վե ցին: Ի րա նի հա մար այս ան գամ ևս ան գնա հա տե լի էր Ռու սաս տա նի և Չի նաս տա նի դե րը ՄԱԿ – ի Ա նվ տան գու թյան խորհր դում: Ա ՄՆ նա խա գահ Բա րաք Օ բա ման ցան կա նում էր այս բա նաձ ևի մեջ մի կետ մտց նել, ո րի հա մաձայն` Ի րա նի նկատ մամբ պատ ժա մի ջոց ներ կկի րառ վե ին նաև նավ թար դյու նա բե րու թյան ո լոր տում: Այ սինքն` պետք է սահ մանա փա կե ին Ի րա նից նավթ և գազ գնե լը, ի սկ Ի րա նի բյու ջեն մեծա պես գո յա նում է հենց նավ թից և գա զից: Այս դեպ քում շատ մեծ հար ված կլի ներ Ի րա նի տն տե սու թյա նը: Բայց դա ար գե լեց հենց Չի նաս տա նը այն պարզ պատ ճա ռով, որ Չի նաս տանն Ի րանի հետ ու նի նավ թի ու գա զի պայ մա նագ րեր: Ե թե այդ կե տը մտցվեր բա նաձևի մեջ, ա պա դա հար վա ծե լու էր նաև Չի նաս տանի տնտե սու թյա նը:
Բա նաձ ևի մյուս կե տե րի հա մա ձայն` աշ խար հի ոչ մի եր կիր ի րա վունք չու նի Ի րա նին վա ճա ռելու հար ձա կո ղա կան տի պի զենք( տանկ, հր թիռ, ռազ մա կան ո ւղ ղա թիռ, ի նք նա թիռ և այլն): Բայց այս տեղ կա մի կետ, ո րի հա մա ձայն` Ռու սաս տանն ի րա-
46
UN, Security Council SC / 9948, Security Council 6335th Meeting *( AM), 9 June 2010, Security Council Imposes Additional Sanctions on Iran, Voting 12 in Favour to 2 Against, with 1 Abstention http:// www. un. org / News / Press / docs / 2010 / sc9948. doc. htm
80