CONTEMPORARY EURASIA, TURKEY IRAN, VOLUME I Jamanakakic Evrasia-END | Page 79

Գ. ԻՍԿԱՆԴԱՐՅԱՆ
ժար վեց): Այդ պայ մա նագ րի հա մա ձայն` Ի րա նը Թուր քի ային տալու էր 1200 կգ ցածր հարս տաց ված ու րան, ստա նա լու էր 120 կգ բարձր հարս տաց ված ու րան: Կար ծես թե Ի րա նը կա տա րում էր ԱԷՄԳ – ի պա հանջ նե րը: Սա կայն այդ հա մա ձայ նա գի րը չգո հացրեց ո ՛ չ եվ րո պա կան ե րկր նե րին, ո ՛ չ էլ Մի ա ցյալ Նա հանգ նե րին:
Հարկ է նշել, որ Ի րա նը, Թուր քի ան և Բրա զի լի ան իս կա պես բա վա կան ակ տիվ աշ խա տանք ներ է ին տա րել, ո րի ար դյուն քում կնք վել էր վե րո հի շյալ պայ մա նա գի րը: Այս պայ մա նագ րի գործու նե ու թյու նը ձեռն տու էր բո լոր ե րկր նե րին: Դրա նով Թուր քիան ձգ տում էր տա րա ծաշր ջա նում ա ռաջ նոր դի դեր ստանձ նելու, Բրա զի լի ան` մաս նակ ցելու Մեր ձա վոր և Մի ջին Ար ևել քի գոր ծընթաց նե րին: Թուր քի ան և Բրա զի լի ան ցան կա նում է ին ի րենց վրա վերց նել մի լի ա զո րու թյուն, որ ի րենք կա րող են լու ծել այն պի սի խն դիր, ո րը եր կար տա րի ներ չեն կա րո ղա ցել լու ծել եվ րո պա կան ե րկր ներն ու Մի ա ցյալ Նա հանգ նե րը:
Ի դեպ, պետք է նշել, որ այդ պա հին թե ՛ Թուր քի ան, թե ՛ Բրա զիլի ան ՄԱԿ – ի Ան վտան գու թյան խորհր դի ներ կա յա ցու ցիչ ներ է ին: Կար ծում ե նք, որ ե րկր նե րի ը նտ րու թյու նը մե ծա պես կապ ված էր հենց դրա հետ: Ի րա նն ա կն կա լում էր, որ եր կու ե րկր նե րը կարող է ին ա նվ տան գու թյան խորհր դում Ի րա նի դեմ նոր բա նա ձևի ըն դուն ման ժա մա նակ փաս տել, որ ի րենք գոր ծըն թա ցի մեջ են: Ա սել է թե` բա նաձ ևի կի րա ռու մը կդժ վա րաց ներ Թուր քի այի և Բրա զի լի այի աշ խա տան քը: Սա կայն Ի րա նի հաշ վարկ նե րը չի րակա նա ցան. պատ ճա ռն այն էր, որ ո ՛ չ Մի ա ցյալ Նա հանգ նե րը, ո ՛ չ էլ եվ րո պա կան ե րկր նե րը չվս տա հե ցին այդ պայ մա նագ րին:
Արև մուտ քի հա մար վե րո հի շյալ հա մա ձայ նա գի րը նաև թափան ցիկ չէր: Պարզ չէր` այս հա մա ձայ նա գի րը շա րու նա կա կան է լի նե լու, թե մի ան գա մյա խն դիր է լու ծե լու: Ո ՛ չ Թուր քի ան, ո ՛ չ Բրա զի լի ան չէ ին ե րաշ խա վո րում, որ 20 % հարս տաց ված ու րա նը Ի րանն օգ տա գոր ծե լու է մի այն խա ղաղ նպա տակ նե րով: Այս տեղ տե ղին է հի շել Ա ՄՆ պետ քար տու ղար Հի լա րի Քլին թո նի խոս քերը, ե րբ նա ա սում էր, որ Ի րա նը փոր ձում է « ի րենց քթից բռ նած ման տալ » և ժա մա նակ շա հել նման գոր ծըն թաց նե րով, ի նչն անհան դուր ժե լի է:
Դեռևս 2009 թ. Ի րա նը բա նակ ցու թյուն ներ էր վարում Ռու սաստա նի հետ. Ի րա նը 1200 կգ ցածր հարս տաց ված ու րա նը պի տի տրա մադ րեր Ռու սաս տա նին, ո րից հե տո ՝ Ֆրան սի ային, այ նուհետև վե րա հարս տաց ված վի ճա կում այն պետք է վե րա դառ նար Ի րան, ին չը կազ մում էր այն ժա մա նակ վա Ի րա նի մի ջու կային
79