ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ /ศรีเทพ /เสมา ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ / ศรีเทพ / เสมา | Page 79

อยู่ตรงกลางมีสภาพสมบูรณ์ที่สุด ด้านหน้าของทางเข้ากลุ่มปราสาทมีอาคาร วิหารหรือบรรณาลัยด้านละ ๑ หลังหันหน้าเข้าหา กลุ่มปราสาท ล้อมรอบด้วยก�ำแพงชั้นในมีโคปุระ หรือซุ้มประตูทางเข้าลักษณะเป็นห้องยาว จากการขุดแต่งโบราณสถานพบทับหลังรูป เทวดานั่งในซุ้มเหนือหน้ากาล ปราสาทเมืองแขก สร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๖ โดยก�ำหนดอาย จากรูปแบบชิ้นส่วนสถาปัตยกรรมที่พบที่ยังคงหลง เหลือเสาประดับกรอบประตูที่สวยมากและทับหลัง รูปนารายณ์บรรทมสินธุ์ และที่โคปุระขนาดใหญ่ม การขุดพบศิลาจารึกอักษรขอมโบราณ ภาษาเขมร พ.ศ. ๑๕๑๗ ปัจจุบ น ั เก็บรักษาอยู ท ่ พ ี่ พ ิ ธ ิ ภัณฑสถาน แห่งชาติ มหาวีรวงศ์ พบบริเวณโคปุระ ก�ำแพงชั้น นอกปราสาทเมืองแขกถึง ๓ ชิ น ้ รูปอักษรมีล ก ั ษณะ อย่างเดียวกัน ยุคสมัยเดียวกัน ข้อความของจารึกก สอดคล้องเป็นเรื่องเดียวกัน เนื้อความกล่าวโดยสรุป ได้ว่า เป็น พระ ราชโองการของพระราชาให้สถาปนาเทวรูปคือ กัมร เตงอัญศรีอสมานธฤตจันทรมเหศวร มรเตงอัญศร อสมานธฤตจันทรสถามะ และพระแม่เจ้ากัมรเตง อัญศรีอสมานธฤตจันทรเทวี และหลังจากนั้นยัง ได้รวมพระกัมรเตงอัญแห่งลิงคปุระไว้ด้วย แล้วให บรรดาขุนนางและข้าราชบริพาร ร่วมกันดูแลเทวรูป และเทวสถานเหล่านี้ โดยกัลปนาข้าทาสและสิ ง ่ ของ เช่น ข้าวสาร น�้ำมัน ฯลฯ เป็นประจ�ำ ข้อความของการกัลปนานี้ไม่ได้แตกต่างไป รูปแบบหรือธรรมเนียมเนื้อหาเพื่อการกัลปนาหรือ อุทิศเพื่อท�ำบุญจากจารึกที่พบจากเมืองเสมา ทั้ง มีอายุคาบเกี ย ่ วร่วมสมัยกับจารึกเมืองเสมาหลักหนึ ง ่ ด้วย จึงอาจกล่าวได้ว า ่ ความแตกต่างของการนับถือ ศาสนาท�ำให้ม ก ี ารแยกกลุ ม ่ ชุมชนออกมาตั ง ้ ในพื น ้ ท ห่างออกมาไม่ไกล และอยู่ในปริมณฑลเดียวกันของ ความเป็นเมืองเสมา ส่วนชื่อกัมรเตงอัญทั้งหลาย เหล่านี้และความสัมพันธ์กับเจ้าเมืองอื่นๆ นั้นน่าจะ มีความเกี่ยวดองกันอยู่ในที เพราะไม่พบร่องรอย ความขัดแย้งจนถึงมีการเข้าต่อสู้หรือท�ำลายศาสน สถานแก่ก น ั จนเห็นถึงความขัดแย้งทางศาสนาและ ความเชื่อแต่อย่างใด มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธ 79