ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ /ศรีเทพ /เสมา ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ / ศรีเทพ / เสมา | Page 64

เขาถมอรัตน เขาถมอรัตน์คงมีความส�ำคัญเรื่อยมาจน ปรากฏเป็นนามของเจ้าเมืองในเขตนี้ ตั ง ้ แต่สมัยกรุง ศรีอยุธยาจนเข้าต้นรัตนโกสินทร์ ความส�ำคัญของ เขาถมอรัตน์ในฐานะเป็นภูเขาที่เป็นจุดสังเกต หรือ Landmark ตลอดจนท�ำหน้าที่เป็นภูเขาศักดิ์สิทธ ของเมืองโบราณที่มีความส�ำคัญอาจจะคงอยู่เรื่อย มาจนปรากฏเป็นหลักฐานดังกล่าว ปริมณฑลของเมืองโบราณศรีเทพไม่ได มีอาณาเขตอยู่แต่ภายในขอบเขตของคูน�้ำคันดิน เท่านั้น เพราะพบหลักฐาน เช่น ศาสนสถานและ รูปเคารพกระจัดกระจายทั ง ้ ในบริเวณนอกเมืองและ ในเมือง ที่ส�ำคัญก็คือ “ถ�้ำบนยอดเขาถมอรัตน์” ท ต้องข้ามล�ำน� ำ ้ ป่าสักและห่างจากเมืองศรีเทพไปทาง ทิศตะวันตกราว ๑๒ กิโลเมตร ปรากฏการสลักรูป เคารพทางศาสนาที ร ่ ว ่ มสมัยกับเมืองศรีเทพ บริเวณ ปากทางเข้าถ�้ำจากแท่งหินธรรมชาติที่สูงจากพื้น จรดเพดานและสามารถเดินวนรอบได้ แกะสลัก พระพุทธรูปขนาดใหญ่เป็นรูปพระพุทธรูปยืนหน้า ตรงแสดงปางวิตรรกะ รูปเคารพทั้งพระโพธิสัตว ศรีอาริยเมตไตรยซึ่งเป็นรูปเคารพของศาสนาพุทธ ในคติแบบมหายาน และด้านในเป็นกลุ่มพระพุทธ รูป ศูนย์กลางเป็นพระพุทธรูปนั่งปางสมาธิ ซ้าย มีเสาเหลี่ยมรองรับธรรมจักร ส่วนด้านขวามีสถูป จ�ำลอง พระพุทธรูป เสาธรรมจักร และสถูปจ�ำลอง ซึ่งเป็นคติแบบเถรวาท เมื่อราว พ.ศ. ๒๕๐๕ มีผู้ลักลอบสกัดเศียร พระพุทธรูปและพระโพธิส ต ั ว์ไปจากถ� ำ ้ เขาถมอรัตน จนอยู่ ในความครอบครองของนายเจมส์ ทอมสัน ก่อนน�ำมามอบให้พ พ ิ ธ ิ ภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร เก็บรักษาไว้  เขาถมอรัตน 64 ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้/ศรีเทพ/เสมา”