เยี่ยมยามเมืองจันทบูร เมืองท่าอันมีพลวัตทางประวัติศาสตร์ต่อสยามประเทศ | Page 48

เดือนจึงแล้วเสร็จ หมอบรัดเลย์ย ง ั บันทึกอีกว่า...วันที่ ๒๓ พฤศจิกายน ได้เดินจากแนวแม่น�้ำประมาณ ๔-๕ กิโลเมตร ขึ้นไปยังท ตั้งของพระยาพระคลัง (ท�ำเนียบหรือบริเวณบ้านท�ำเนียบ ในปัจจุบัน) ที่บางกะจะ ซึ่งบ้านพักของหลวงนายสิทธิ์ก ตั้งอยู่บริเวณนี้ บริเวณแม่น�้ำเหนือขึ้นไปจากอู่ต่อเรือนั้น คดเคี้ยวมากเกินไปและตลิ่งต�่ำน�้ำท่วมถึง เมื่อไปถึงใกล กันก็เห็น “การสร้างป้อมค่าย” ขนาดใหญ่ด้วยอิฐศิลาแลง ขนาด ๖x๙x๑๘ นิ ว ้ คนตัดศิลาแลงนี ค ้ อ ื คนงานชาวจีนและ มาเลย์และเป็นคนก่ออิฐก�ำแพงป้อมนี แ ้ ละท�ำงานด้วยความ รวดเร็ว สถานที่ตั้งป้อมอยู่เหนือจากพื้นราบราว ๔๐ ฟุต หรือ ๑๒ เมตร ก�ำแพงสูงราว ๖ ฟุต ระยะโดยรอบหาก เสร็จแล้วไม่น่าจะเกินกว่า ๓ กิโลเมตร... พระยาพระคลั ง ว่ า ที่ พ ระสมุ ห กลาโหม คื อ สมเด็ จ เจ้ า พระยาบรมมหาประยู ร วงศ์ ห รื อ สมเด็ จ เจ้าพระยาองค์ใหญ่แห่งตระกูล “บุนนาค” ที่น�ำกองทัพ ออกมารั ก ษาเมื อ งจั น ทบุ รี สร้ า ง “ท� ำ เนี ย บ” หรื อ ท ว่าราชการและเป็น ที่พ�ำนักด้วยอยู่ ในบริเวณใกล้เคียง ปัจจุบันต�ำแหน่งที่เคยเป็นท�ำเนียบก็ถือว่ายังมีผู้รู้จัก แต ไม่มีหลักฐานภาพถ่ายอาคารเดิม แถบนั้นเรียกต่อมา ว่า “บ้านท�ำเนียบ” เป็น ที่อยู่อาศัยของตระกูลขุน นาง และบุตรหลานผู้รับราชการต่อมาเป็นกลุ่มใหญ่ก่อนที่จะ เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน และย่านนี้ยังพบว่าวัดวาอาราม ต่างๆ ล้วนถูกสร้างขึ้นในคราวครั้งรัชกาลที่ ๓ เสียเป็น ส่วนใหญ เรือนิภา เรือโดยสารเมื่อราว พ.ศ. ๒๔๗๙ เมื่อเข้าเทียบท่าที่ท่าแฉลบ 48 คู่มือ “เยี่ยมยามเมืองจันทบูร” เมืองท่าอันมีพลวัตทางประวัติศาสตร์ต่อสยามประเทศ