ค�ำน�ำส�ำนักพิมพ์
( พิมพ์ครั้งแรก )
ปี ๒๕๕๕ ที่ผ่านมาเป็นปีครบรอบหนึ่งศตวรรษของเหตุการณ์ ที่เรียกกันมาอย่างล�ำลองว่า กรณี “ กบฏ ร . ศ . ๑๓๐ ,” อันเป็นความ พยายามของนายทหารหนุ่มคณะหนึ่งที่จะเปลี่ยนแปลงการปกครอง จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นประชาธิปไตย . การพยายาม ยึดอ�ำนาจในครั้งนั้น แม้สุดท้ายจะล้มเหลว แต่กระแสความปรารถนา ระบอบใหม่ก็หาได้จบสิ้นลงเพียงเท่านั้นไม่ . เมื่อมองทั้งกระบวนการ พยายามครั้งนั้นก็เป็นการเคลื่อนไหวที่เชื่อมโยงต่อเนื่องกับการปฏิวัติ ในปี ๒๔๗๕ , ดังเหตุการณ์ปี ๑๙๐๕ เป็นบทโหมโรงของการปฏิวัติ สังคมนิยมเดือนตุลาคมในปี ๑๙๑๗ ของรัสเซียนั้นเอง .
ความพยายามของกลุ่มนายทหารหนุ่มในครั้งนั้น มีผู้เขียน ถึงเป็นหนังสือหลายเล่ม . กล่าวเฉพาะในส่วนที่เป็นบันทึกที่สมาชิก ของคณะพรรค ร . ศ . ๑๓๐ เขียนขึ้นเอง ก็มีทั้งที่โดยอ้อมในรูปของ ชีวประวัติหรืออัตประวัติของพวกเขาคนใดคนหนึ่ง และทั้งที่เป็นการ เล่าถึงเหตุการณ์ครั้งนั้นโดยตรง . ในบรรดาบันทึกเหล่านั้น หนังสือ หมอเหล็งร�ำลึก ที่แจกในงานศพ ร . อ . ขุนทวยหาญพิทักษ์ หรือ “ หมอ เหล็ง ” ผู้เป็นหัวหน้าคณะผู้ก่อการ , เขียนโดย ร . ต . เหรียญ ศรีจันทร์ กับ ร . ต . เนตร พูนวิวัฒน์ ซึ่งเป็น ๒ ผู้น�ำการก่อการฯ ระดับส�ำคัญ ถือได้ว่าเป็นบันทึกที่ละเอียดสมบูรณ์ที่สุด .
อันที่จริง งานเขียนชิ้นนี้ หาได้เป็นงานบันทึกครั้งแรกของท่าน ทั้งสองไม่ . ย้อนหลังไปราวยี่สิบปี , ในปี ๒๔๘๔ ท่านผู้เขียนทั้งสอง
ร . ต . เหรียญ ศรีจันทร์ กับ ร . ต . เนตร พูนวิวัฒน์ ( 7 )