Արեւելեան Եւրոպայի Վարչութիւնները
Ի տարբերութիւն Արեւմտեան Եւրոպայի, Առաջին Համաշխարհային պատերազմի նախօրէին Արեւելեան Եւրոպան երկու կարեւոր հայկական համայնքներ ունէր Պուլկարիոյ եւ Ռումանիոյ մէջ: Այս երկու գաղութները կազմուած էին 19-րդ դարու վերջաւորութեան, յատկապէս 1894-1896 տարիներու համիտեան ջարդերէն ետք, զանգուածային ժամանումովը հայ գաղթականներու, որոնք կը փախչէին Օսմանեան կայսրութեան արեւելեան նահանգներուն մէջ տիրող անապահովութենէն եւ հալածանքներէն: ...
ՀԲԸՄ-ի Արմելոյի կեդրոնը, որուն բացումը կատարուեցաւ 1979-ին (ՀԲԸՄ-ի արխիւ, Նիւ Եորք):
Պուլկարիա
Փլովտիւ, Յունուար 1910, Յովհաննէս Մեսրոպովիչ
Սոֆիա, Փետրուար 1910, Յակոբ Շահվելետեան
Ռուսճուք, Փետրուար 1910, Գրիգոր Ասլանեան
Վառնա, Սեպտեմբեր 1911, Բարսեղ Սիւզմէեան
Շումէն/Շումլա, Յուլիս 1912, Վռամշապուհ Մարգարեան
Ռումանիա
Պուխարեստ, Յուլիս 1910, Մարտիրոս Տէրպետէրեան
Քոնսթանցա, Յունիս 1911, Տիգրան Ալթունեան
Պալչէք, Յուլիս 1911, Կարապետ Ղազարեան
Ֆոքչան, Մարտ 1912, Գրիգոր Տիգրանեան
Տոպրիք Փազարճըք, Օգոստոս 1912, Յակոբ Ապաճեան
Միութեան Մասնաճիւղերը. Այլասիրական Առօրեայ Գործունէութեան Մը Պատմութիւնը