Գետերը
Արաքս (ժամանակին` Երասխ) գետը Մայր գետ կոչած են յաճախ։ Ան սկիզբ կ'առնէ Բիւրակնեան լեռներէն, արեւելք հոսելով կը խառնուի Կուր գետին եւ կը լեցուի Կասպից Ծով։ Երկարութիւնը շուրջ 1000 քմ. է եւ ամբողջութեամբ կը հոսի Հայկական լեռնաշխարհի տարածքէն։Եփրատ գետը երկու ճիւղ ունի՝ Արեւմտեան Եփրատ եւ Արեւելեան Եփրատ (Արածանի)։ Արեւմտեան Եփրատը սկիզբ կ'առնէ Էրզրումէն հիւսիս ինկող Ծաղկաւէտ լեռներէն, իսկ Արածանին` Ծաղկանց լեռներէն։ Երկուքն ալ արեւելքէն արեւմուտք կը հոսին, Ակն քաղաքին մօտ կը խառնուին, հարաւային մասին մէջ կը միանան Տիգրիսին եւ կը լեցուին Պարսից Ծոց։ Պատմական Հայաստանի տարածքին Եփրատը 500 քմ. երկարութիւն ունի։
Արարատ լեռը եւ Արաքս գետը (Տեսանիւթ)
38