БҚМУ жаршысы - Вестник ЗКГУ ЗКГУ. Вестник, 1-2019 | Seite 377

БҚМУ Хабаршы №1-2019ж.
6-ші кестеде көрсетілген қара ала сиырлардың бактерицидтік
белсенділіктері қан сарысуындағы жоғарылығы (61,9-72,6%), олардың
иммунитеттерінің бөгде құрылымдарға (бактериялар, саңырауқұлақтар, басқа
ақуыздық заттар) қарсы тұра алатынын көрсетеді. Фагоцитарлық (37,1%) және
лизоцимдік (28,9%) белсенділіктер жаз айларында жоғары болып тұр, өйткені бұл
мерзімдерде сиыр ағзаларына түсетін түрлі бөгде заттардың сандары көбейеді, сол
себептен де олардың сандары қысқы мерзімдерден жоғары болып тұр.
Зерттеу жұмыстарында алынған қанның морфологиялық және
биохимиялық көрсеткіштері тұқымдықтың жалпы түрлі аймақтардағы
тексерілген стандартына сәйкес болып шықты. Жалпы қара ала сиырлар Жайық
өңіріне жеткілікті бейімделе келгендігі байқалады. Олардан жоғары тұқымдық
стандартқа сәйкес (6000 кг жоғары) сүттілік өнімді алуға толығымен болады, тек
қана ол үшін толыққұнды азықтандыру мен күтімді биологиялық және
зоогигиеналық талаптарға сәйкестендіру қажет. Қара ала сиырлардан барлық
Жайық қожалықтарында жоғары сүттілікке қол жеткізу мүмкіндіктері барын,
зерттеу жұмыстарымыздағы көрсетілген сүт бездерінің морфологиялық және
физиологиялық ерекшеліктері бойынша сұрыптауларды жүргізіп, тұқымдыққа
желіндері ванна тәріздестерді қалдырып тұрса, әр аналықтардан мол сүт алуға
болатыны біздің тәжіриебеміздің нәтижелері дәлелдеп шықты.
Әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасында агроөнеркәсіптік кешенді дамыту
жөніндегі 2013 - 2020 жылдарға арналған «Агробизнес-2020» бағдарламасы /
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 13 наурыздағы № 113 қаулысы.
– adilet.zan.kz. Пайдаланған уақыты: 20.06.2018 ж.
2. Лебедев М.М. Методы использования голштино-фризского скота //
Животноводство. – 1975. – №12. – С. 15-20.
3. Эрнст Л.К., Чемм В.А. Современные методы совершенствования
молочного скота. – М.: Колос, 1972. – 361 с.
4. Дмитриев Н.Г. Породы скота по странам мира. – Л.: Колос, 1978. – 351 с.
5. Прохоренко П., Горелов А. Селекционно-племенная работа с молочным
скотом в Канаде // Молочное и мясное скотоводство. – 1984. – №8. – С. 38-40.
6. Рустенов А.Р. Зооинженердің анықтамалығы. – Алматы: Қайнар. – 336 б.
7. Даленов Ш.Д., Кинеев М.А., Тореханов А.А. Казахский южный тип
черно-пестрого скота «Сайрам». – Алматы: Бастау, 2009. – 176 с.
8. Оңғарбеков М. К. Батыс Қазақстан облысында сүт өнімдері өндірісін
дамыту бағытында жұмыстары / Батыс Қазақстан облысы әкімдігінің 2017
жылғы 23 қаңтардағы № 10 қаулысы. – adilet.zan.kz. Пайдаланған уақыты:
15.06.2018 ж.
Рустенов А.Р., Кабдрахимов А. А., Елеугалиева Н.Ж.
ИССЛЕДОВАНИЕ ФИЗИОЛОГИЧЕСКИХ ОСОБЕННОСТЕЙ
МОЛОЧНОЙ ЖЕЛЕЗЫ У КОРОВ ЧЕРНО-ПЕСТРОЙ ПОРОДЫ В
УСЛОВИЯХ ПРИУРАЛЬЯ
Изучены морфологические и физиологические особенности вымени
черно-пестрой породы коров в условиях Приуралья. Установлены наличие
взаимосвязи формы вымени и отдельных долей с молочной продуктивностью,
определены длина и формы сосков, интенсивность молокоотдачи коров,
биохимические показатели молока и естественная резистентность особей. В
исследовательских
работах
были
исследованы
морфологические
и
биохимические показатели взятой крови.
376