БҚМУ жаршысы - Вестник ЗКГУ БҚМУ жаршысы - Вестник ЗКГУ | Page 363

БҚМУ Хабаршы №2-2019ж.
инструмента формирования и интерпретации языкового менталитета.
Центром концепта всегда является ценность, поскольку концепт служит
исследованию культуры, а в основе культуры лежит именно ценностный
принцип. Концепт, по Ю.Степанову – это как бы сгусток культуры в
сознании человека; то, в виде чего культура входит в ментальный мир
человека. Ведущая роль ценностного компонента в формировании концепта
используется в настоящий статье приоритеты казахской культуры на
национальной шкале. Число «40» давало полную картину миру казахского
народа.
Ключевые слова: Концепт, сознание, лингвоаксиологическое изучение,
когнитивная изучение, менталитет, ценностный принцип, ценностный
компонент, картина мира.
***
Kurmambaeva Zh.B.
LINGUISTIC VALUE OF THE CONCEPT OF "FORTY"
Any concept carries people’s value as the value is the core of concept. Through
concept we study people’s culture and its background. According to U.Stepanov
“the most valuable culture of each nation operates in people’s mind set for it
represents the mentality of people. The article gives a conceptual analysis of
valuable culture with the numeral “40” in the cognitive and linguacultural aspect.
Number 40 gives a full picture of Kazakh people’s world.
Keywords: Concept, mind, mind set, linguacultural study, cognitive study,
mentality, valuable component, people’s value, people’s picture of the world.
______________________________________________________
ӘОЖ 39:821.512.122
Джумабекова А.А. – филология магистрі, Жәңгір хан атындағы Батыс
Қазақстан аграрлық техникалық университеті
Е-mail: [e-mail]
Х.ЕСЕНЖАНОВТЫҢ «АҚ ЖАЙЫҚ» ТРИЛОГИЯСЫ
ЛЕКСИКАСЫНЫҢ ЭТНОМӘДЕНИ БІРЛІКТЕРІ
Аңдатпа. Мақалада «Ақ Жайық» трилогиясының қазақ әдебиетіндегі
орны туралы айтылып, оны этномәдени тұрғыдан зерттеу қажеттілігі
жайлы ғалымдар еңбектерімен орайластыра зерделенеді. Рухани мәдениет
пен заттық мәдениетті өзара байланыстырып, мысалдар келтірілген.
Туыстық атаулар, киім-кешек атауларының, әдет-ғұрыптардың ұлттық
сипатын айқын ашып, этнолингвистикалық талдау жүргізіледі.
Тірек сөздер: трилогия, әдет-ғұрып, этномәдениет, этнографиялық
ұғым, рухани мәдениет, материалдық құндылықтар.
Қай ұлттың да өзіндік мәдени ескіліктері қашанда алдымен оның тілінде
таңбаланады. Сондықтан әрбір халықтың интеллектуалды ерекшелігін оның
өз тіл құрылымынан іздеу керек. Алайда бұл ерекшелік оның талай заманғы
этномәдени даму процесінде біртіндеп, ұзақ қалыптасатыны белгілі.
«Ақ Жайық» трилогиясында халқымыздың қоғамдық және тұрмыстық,
сондай-ақ түрлі салттық ерекшеліктері өзінің тиісті тілдік көрінісін тапқан.
362