ΣΕΛΙΔΑ 8
ΤΕΥΧΟΣ 16
Καθαρά Δευτέρα
Το σαρακοστιανό τραπέζι
(Συνέχεια από τη σελίδα 7)
τη λέξη «κόλουμνα», δηλαδή
«κολώνα». Κι αυτό, επειδή το
πρώτο γλέντι της Καθαράς
Δευτέρας στην Αθήνα έγινε
στους Στύλους του Ολυμπίου
Διός.
Στον Δήμο Αθηναίων τα Κούλουμα γιορτάζονται στον Λόφο του Φιλοππάπου, όπως
και σε πολλούς Δήμους της
χώρας, με προσφορά φασολάδας και νηστίσιμων στους
δημότες.
Α-
παραίτητο συμπλήρωμα της
Καθαράς Δευτέρας αποτελεί
το πέταγμα του χαρταετού,
με τα ποικίλα χρώματα και
Η ιστοσελίδα του Ε2 : http://sainia.gr
σχέδια, από
μικρούς και
μεγάλους,
πιθανόν για
να πετάξουν
μακριά κάθε
έγνοια
του
χειμώνα, μια
και μπαίνει η
άνοιξη
και
όλα, τουλάχιστον στη φύση, είναι πιο
χαρούμενα
λόγω της ανθοφορίας και
της βελτίωσης του καιρού.
Τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας στην Ελλάδα
Από παλιά, η Καθαρά Δευτέρα πέρασε στη συνείδηση του
λαού σαν μέρα καθαρμού. Οι
βυζαντινοί την Καθαρά Δευτέρα την ονόμαζαν Απόθεση Απόδοση και τελούσαν δρώμενα. Τραγουδούσαν σχετικά
άσματα, από τα οποία έχουν
σωθεί μικρά μέρη μέχρι στις
μέρες μας. «Ίδε το έαρ το
καλόν πάλιν επανατέλλει, φέρον υγείαν και χαρά και την
ευημερίαν».
Το πέταγμα του χαρταετού
είναι ένα έθιμο μεταγενέστερο.
Σε όλη την Ελλάδα οι κάτοικοι
υποδέχονται τη Σαρακοστή
με τα δικά της ξεχωριστά
έθιμα.
Μερικά από αυτά τα παρουσιάζει το Visit Greece. Σε όλη
σχεδόν την Ελλάδα –και σε
διάφορες παραλλαγές– το
χορευτικό δρώμενο,
το λεγόμενο Γαϊτανάκι, έθιμο που έφεραν
μαζί τους οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, ξεσηκώνει μικρούς και μεγάλους.
•Ο βλάχικος γάμος
της Θήβας, πανάρ-
χαιο έθιμο που πραγματοποιείται παραδοσιακά με το ξύρισμα του γαμπρού και το
στόλισμα της νύφης, η οποία
στη πραγματικότητα είναι
άνδρας.
•Το έθιμο του Αγά –με ρίζες
στην Τουρκοκρατία– αναβιώνει στα Μεστά και στους Ολύμπους της Χίου. Ο Αγάς, αυστηρός δικαστής, δικάζει και
καταδικάζει με χιούμορ και
πειράγματα τους θεατές του
εθίμου.
•Στην Αλεξανδρούπολη, ένας
κάτοικος μεταμφιέζεται σε
Μπέη και περιδιαβαίνει την
πόλη μοιράζοντας ευχές για
το καλό.
•Στο Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων στην Κάρπαθο
ανταλλάσσονται
απρεπείς
χειρονομίες μεταξύ των θεατών, και γι' αυτό οδηγούνται
στο «δικαστήριο» από τους
Τζαφιέδες
(χωροφύλακες),
προς απονομή δικαιοσύνης
από τους σεβάσμιους του
νησιού.
•Το έθιμο του αλευρομουτζουρώματος συναντάμε στο
Γαλαξίδι, με τους καρναβαλιστές να χορεύουν κυκλωτούς
χορούς αλευρωμένοι και μουτζουρωμένοι!
•Του Κουτρούλη ο Γάμος στη
Μεθώνη –η αναβίωση ενός
πραγματικού γάμου που
άφησε εποχή κατά τον 14ο
αιώνα– συντελείται κάθε Καθαροδευτέρα με έντονη σατιρική διάθεση και πειράγματα
για τη νύφη.
•Το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη στη Βόνιτσα, όπου
ένας αχυρένιος ψαράς δεμένος σε γάιδαρο γυρνάει σε
όλο το χωριό για να καταλήξει σε μια φλεγόμενη βάρκα
ανοιχτά της θάλασσας.
ΝΟΡΑ ΡΑΓΚΟΥΣΗ