Δημοσιογραφική δεοντολογία
4 ο Κριτήριο αξιολόγησης
Φωτογραφίζοντας τις ιδιωτικές μας στιγμές(!)
Πρόσφατες αποκαλύψεις γεγονότων της προσωπικής ζωής δημοσίων προσώπων, κυρίως από τους χώρους της τέχνης και της πολιτικής, προκαλούν την αγανάκτηση αλλά, παράλληλα, και την απορία της κοινής γνώμης για το αν τηρείται το απαραβίαστο του δικαιώματος της ιδιωτικής ζωής.
Πρόκειται για αναφαίρετο δικαίωμα που παρέχει σε κάθε άνθρωπο τη δυνατότητα να εκφραστεί ελεύθερα, να γνωρίσει τα βαθύτερα κομμάτια της ύπαρξής του, να συναναστραφεί με όποια πρόσωπα επιθυμεί, απαλλαγμένος από το αδηφάγο βλέμμα των άλλων. Έτσι, δρα αβίαστα, αποδεσμευμένος από τους συμβατικούς κανόνες, τον έλεγχο και την κριτική της κοινής γνώμης.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το δικαίωμα αυτό καταπατάται ασύστολα. Η διείσδυση στην ιδιωτική ζωή επώνυμων και ανώνυμων προσώπων επιχειρείται ποικιλοτρόπως με διάφορα μέσα και τεχνικές, όπως με τη λήψη φωτογραφιών, τη βιντεοσκόπηση, την παρακολούθηση σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, τον έλεγχο της διαδικτυακής επικοινωνίας, τη χρήση κάμερας σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, τη χρήση δορυφόρων, τη συγκέντρωση πληροφοριών σε ηλεκτρονικές τράπεζες, τη δημοσιοποίηση σκανδάλων και τη συκοφαντική δυσφήμιση με λιβέλους 1, ρυπαρογραφήματα 2 και, τέλος, μέσω των αποκαλούμενων κατ’ ευφημισμόν κοινωνικών εκπομπών ή « reality », στις οποίες συνάνθρωποί μας ξεγυμνώνονται ψυχικά, αποκαλύπτοντας τα προβλήματά τους και κάθε τραυματική τους εμπειρία.
Κύριοι υπαίτιοι αυτής της λυσσαλέας καταστρατήγησης της προσωπικής ζωής θεωρούνται τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τα οποία, προκειμένου να αυξήσουν τη θεαματικότητα- ακροαματικότητά τους, επιδίδονται σε ένα κυνήγι ρυπαρών ειδήσεων, εγείρουν την τάση για κουτσομπολιό μέσω του διασυρμού και της διαπόμπευσης 3 προσώπων, προσβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο από τη μια την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και υποβαθμίζοντας από την άλλη την ποιότητα του πολιτισμού μας.
Συνυπεύθυνη καθίσταται και η κρατική εξουσία, που με το πρόσχημα της πρόληψης και της καταστολής παραβατικών συμπεριφορών, καθώς και της πάταξης του εγκλήματος, μετέρχεται 4 μηχανισμούς « παγίδευσης » και περιχαράκωσης της ανθρώπινης ελευθερίας. Απόρροια αυτής της κατάστασης είναι η υφαρπαγή της ελευθερίας του ατόμου, το οποίο παύει έτσι να εκφράζεται και να δημιουργεί α- πρόσκοπτα, ενώ διακατέχεται από μόνιμο και καταλυτικό άγχος για κάθε ενέργειά του.
29