Εισαγωγικό Σημείωμα
Στον διεθνή διάλογο περί της θρησκευτικής ελευθερίας πολύ συχνά εμφανίζονται στοιχεία που αφορούν τη χώρα μας και παίζουν ρόλο – ενίοτε αποφασιστικό- για να σχηματιστούν εντυπώσεις και αντιλήψεις, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου παγιώνονται ως αληθείς φθάνοντας στο σημείο να υποκαταστήσουν την ίδια την πραγματικότητα όταν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί μαζί τους.
Ταυτόχρονα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι, πολλές φορές, με μιαν αντίληψη που πηγάζει από τα βάθη του πολιτισμού μας και συμβουλεύει « τα εν οίκω( στην περίπτωσή μας, η Ελλάδα) μη εν δήμω( στην περίπτωσή μας, η διεθνής κοινότητα)». Χρήσιμη, ασφαλώς, συμβουλή όταν τηρείται με μέτρο και διάκριση αλλά καταστροφική όταν αποτελεί τον μόνο οδηγό για τις πράξεις μας, καθώς αρνούμενοι συστηματικά να δούμε την πραγματικότητα καταλήγουμε και πάλι στο ίδιο αποτέλεσμα: στην υποκατάστασή της από ένα όνειρο, μια φαντασία, έναν ανεμόμυλο.
Έτσι διαμορφώνονται και σ’ αυτό το πεδίο δύο σχολές σκέψης. Η μία ζωγραφίζει την Ελλάδα ως μια χώρα στην οποία συμβαίνουν συστηματικοί βανδαλισμοί εις βάρος των θρησκευτικών χώρων των μειονοτήτων, αγνοώντας οτιδήποτε αφορά την Ορθόδοξη Εκκλησία, ενώ η άλλη την αναπαριστά ως μια χώρα στην οποία δεν συμβαίνει τίποτα κακό- και όταν συμβαίνει κάτι εις βάρος των θρησκευτικών μειονοτήτων, τότε αυτό οφείλεται σε κάποιον που δεν ανήκει στην έλλογη εθνική κοινότητα.
Η πατρίδα μας δεν ζωγραφίζεται μόνο με μαύρο ή άσπρο χρώμα. Είναι πολύχρωμη, είναι όμορφη, είναι γεμάτη ευκαιρίες αλλά και γεμάτη προβλήματα. Είναι, με μια κουβέντα, ζωντανή και όχι ένα έκθεμα σε κάποιο μουσείο.
Η Έκθεση για τα περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας στην Ελλάδα προσπαθεί να λειτουργήσει διττά. Από τη μια να αναδείξει τον θρησκευτικό μας πλούτο – ο οποίος είναι πλεονέκτημα για τη χώρα μας- αλλά από την άλλη να μας θυμίσει ότι η διατήρησή του προϋποθέτει τη συνεχή προσπάθεια και ενδιαφέρον των κρατικών μηχανισμών και της κοινωνίας. Από τη μια δείχνει ότι δεν είμαστε κάποιου είδους « παράδεισος » στον οποίο απολύτως τίποτα αρνητικό δεν συμβαίνει εις βάρος όσων θρησκεύονται( και ειδικά όσων ανήκουν σε θρησκευτικές μειονότητες), αλλά από την άλλη, δεν είμαστε, σε καμιά περίπτωση, η « Κόλαση του Άλλου ». Δείχνει, επίσης, ότι μπορούμε και οφείλουμε να γίνουμε καλύτεροι.
Η Έκθεση για τα περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας στην Ελλάδα δεν επιδιώκει να λύσει προβλήματα. Φιλοδοξεί, όμως, να περιγράψει την πραγματικότητα διότι το πρώτο βήμα για τη λύση ενός προβλήματος είναι η συνειδητοποίησή του.
Γνωρίζουμε ότι επειδή ακριβώς αυτή η Έκθεση αποτελεί την πρώτη μας προσπάθεια, θα έχει λάθη και αδυναμίες. Με την εμπειρία που θα αποκτηθεί, με τη βοήθεια εκείνων που θα μπουν στον κόπο να την διαβάσουν αλλά και με την καλοπροαίρετη κριτική που θα ασκηθεί, ελπίζουμε το επόμενο έτος αυτή η Έκθεση να είναι καλύτερη.
Γιώργος Καλαντζής Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων
6