Γ. Ιουδαϊσμός
Πριν τον Β ' Παγκόσμιο πόλεμο λειτουργούσαν εβραϊκές Κοινότητες σε εικοσιοκτώ( 28) πόλεις ανά την Ελλάδα,( Διδυμότειχο, Νέα Ορεστιάδα- Σουφλί, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Ξάνθη, Καβάλα, Δράμα, Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Καστοριά, Φλώρινα, Τρίκαλα, Λάρισα, Βόλο, Χαλκίδα, Αθήνα, Πάτρα, Αγρίνιο, Ιωάννινα, Πρέβεζα, Άρτα, Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Χανιά, Ρόδο και Κω), με συνολικό αριθμό πληθυσμού 77.377 30, ενώ η μεγαλύτερη συγκέντρωση εβραϊκού πληθυσμού ήταν στη Θεσσαλονίκη. Μετά το Ολοκαύτωμα και την μαζική δολοφονία των Ελλήνων Εβραίων στα στρατόπεδα θανάτου( κυρίως στο Άουσβιτς) αλλά και την μετανάστευση αρκετών επιζώντων στο Ισραήλ, ο αριθμός των Ελλήνων πολιτών ιουδαϊκού θρησκεύματος έχει μειωθεί σημαντικά ενώ η μεγαλύτερη συγκέντρωσή τους είναι στην Αθήνα.
Σήμερα στην Ελλάδα υφίστανται οκτώ( 8) εν ενεργεία Ισραηλιτικές Κοινότητες( Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Λάρισας, Βόλου, Ιωαννίνων, Τρικάλων, Χαλκίδας, Κέρκυρας,), ενώ οι Κοινότητες Ρόδου, Βέροιας, Καβάλας και Καρδίτσας τελούν, από το 1970 31, σε καθεστώς αδρανείας, υπό διαχειριστική Επιτροπή ορισμένη από τον Υπουργό Παιδείας, καθότι αριθμούν λιγότερες από είκοσι( 20) οικογένειες, σύμφωνα με τον A. N. 367 / 1945( ΦΕΚ Α΄143), όπως τροποποιήθηκε με το Ν. Δ. 301 / 1969( ΦΕΚ Α ' 195).
Στις εν ενεργεία σήμερα Κοινότητες λειτουργούν συνολικά έντεκα( 11) Συναγωγές για τις λατρευτικές ανάγκες των μελών τους και συγκεκριμένα: στην Αθήνα δύο( 2) Συναγωγές, στην Θεσσαλονίκη τρεις( 3) 32, στην Λάρισα μία( 1), στο Βόλο μία( 1), στα Ιωάννινα μία( 1), στα Τρίκαλα μία( 1), στην Χαλκίδα μία( 1) και στην Κέρκυρα μία( 1). Στις εν αδρανεία Κοινότητες λειτουργούν τρεις( 3) Συναγωγές και συγκεκριμένα: μία( 1) στην Ρόδο, μία( 1) στην Καβάλα και μία( 1) στην Βέροια. Στην Κρήτη, η μόνη σωζόμενη Συναγωγή είναι η Συναγωγή Ετζ Χαγίμ στα Χανιά.
Με το Ν. 2456 / 1920( ΦΕΚ Α’ 173) επί πρωθυπουργίας Ελευθερίου Βενιζέλου ορίστηκε ότι οι ισραηλιτικές κοινότητες είναι « νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου » 33.
Επί δικτατορίας Μεταξά ψηφίστηκε ο αναγκαστικός νόμος 2544 / 1940( ΦΕΚ Α’ 287) ο οποίος διατήρησε τις Ισραηλιτικές Κοινότητες ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με ορισμένες αλλαγές ως προς τον διορισμό των διοικήσεών τους.
Με το Ν. 2 / 1944( ΦΕΚ Α’ 6 και αναδημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 14) η Ελληνική Πολιτεία – πρώτη σε ολόκληρη την Ευρώπη – αποφάσισε να επιστρέψει στους νομίμους κατόχους της την περιουσία των Εβραίων που είχαν δημεύσει οι Ναζί. Η μεγαλειώδης αυτή πράξη δικαιοσύνης αναδεικνύει τόσο την βαθιά δημοκρατική ταυτότητα της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας όσο και την αποφασιστικότητα της Ελλάδας να εγγυηθεί την ύπαρξη και την επιβίωση των Ελλήνων Εβραίων που επέζησαν από το Ολοκαύτωμα.
Με τον Α. Ν. 367 / 1945( ΦΕΚ Α’ 143) η Ελληνική Πολιτεία ανασυγκρότησε τις Ισραηλιτικές Κοινότητες για να διασφαλίσει την ύπαρξή τους καθώς οι απώλειές τους από τους Ναζί καθιστούσαν προβληματική τη λειτουργία του νόμου 2456 / 1920.
30 http:// www. kis. gr / index. php? option = com _ content & view = article & id = 362 & Itemid = 74
31
Βλ. Μωυσή Κωνσταντίνη, « Οι Ισραηλιτικές Κοινότητες της Ελλάδος μετά το Ολοκαύτωμα », σελ 32,( http:// www. kis. gr / files / CONSTANTINIS _ TELIKO _ gia _ site. pdf) 32 http:// www. jct. gr / 33 Για το νομικό καθεστώς των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων και των Ισραηλιτικών Σχολείων βλ. Δελτίο Τύπου του
Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων της 12 / 01 / 2015 με θέμα: « Ανακοίνωση του Γενικού Γραμματέα Θρησκευμάτων, Γ. Καλαντζή, για τη νομική προσωπικότητα των Ισραηλιτικών Κοινοτήτων και του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος, τα ισραηλιτικά σχολεία και τη φορολογία τους » http:// www. minedu. gov. gr / 2015-09-16-09-19-00 / 14087-12-01-15
58