Τα περισσότερα κράτη έχουν
ύμνους, που ορίζονται ως
«τραγούδια εξύμνησης,
αφοσίωσης ή πατριωτισμού». Οι
περισσότεροι ύμνοι είναι είτε
εμβατήρια, είτε ύμνοι στο
ύφος. Ένας ύμνος γίνεται
εθνικός ύμνος συνταγματικά,
είτε με νόμο ή απλά από
παράδοση. Ο βασιλικός ύμνος
είναι πατριωτικό άσμα
παρόμοιο με εθνικό ύμνο, με
την διαφορά ότι εξυμνεί
συγκεκριμένα τον μονάρχη ή
την βασιλική δυναστεία. Τέτοιοι
ύμνοι συνήθως εκτελούνται σε
δημόσιες εμφανίσεις του
μονάρχη ή σε άλλα γεγονότα
βασιλικού ενδιαφέροντος.
Κάποια κράτη χρησιμοποιούν,
μάλιστα, τον βασιλικό ύμνο και
ως εθνικό, όπως είναι ο εθνικός
ύμνος της Ιορδανίας.
Ο παλαιότερος εθνικός ύμνος
είναι ο ολλανδικός εθνικός
ύμνος «Χετ Βιλχέλμους», ο
οποίος γράφτηκε μεταξύ 1568
και 1572. Ο ιαπωνικός ύμνος
«Kimi Ga Yo» έχει στίχους από
ένα ποίημα της περιόδου 794-
1185, όμως μελοποιήθηκε
μετά το 1880.
Για παράδειγμα ο βρετανικός εθνικός ύμνος «God
Save the Queen» εκτελέστηκε για πρώτη φορά, υπό
τον τίτλο τότε God Save the King, το 1745. Εντούτοις,
ο πρώτος εθνικός ύμνος που υιοθετήθηκε επίσημα ως
τέτοιος, είναι ο ισπανικός ύμνος «Μάρτσα ρεάλ», το
1770. Η προέλευσή του παραμένει αβέβαιη, ενώ
έχουν προταθεί οι απόψεις, ότι έχει βενετσιάνικη
καταγωγή από τον δέκατο έκτο αιώνα, ή ότι έχει
συντεθεί από τον Μέγα Φρειδερίκο, ενώ είναι ένας από
τους λίγους ύμνους, που δεν είχαν ποτέ επίσημους
στίχους. Ο Γαλλικός ύμνος, «Η Μασσαλιώτιδα»
γράφτηκε μισό αιώνα αργότερα το 1792 και
υιοθετήθηκε το 1795.
Οι εθνικοί ύμνοι είναι συνήθως γραμμένοι στην πιο
κοινή γλώσσα του κράτους, την de facto ή την
επίσημη γλώσσα. Για παράδειγμα ο ινδικός ύμνος
«Τζάνα Γκάνα Μάνα» είναι γραμμένος σε μία
σανσκριτικοποιημένη εκδοχή της γλώσσας
Μπενγκάλι, που και οι δύο είναι επίσημες γλώσσες
της Ινδίας. Κράτη με πολλές εθνικές γλώσσες μπορεί
να έχουν διάφορες εκδοχές του εθνικού τους ύμνου.
Για παράδειγμα ο εθνικός ύμνος της Ελβετίας,
«Ελβετικός ψαλμός» έχει τέσσερις εκδοχές στις
τέσσερις επίσημες γλώσσες του κράτους, δηλαδή στα
γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και ρομανσικά. Η πρώτη
στροφή του εθνικού ύμνου της Νέας Ζηλανδίας από
παράδοση τραγουδιέται στα μαορί (Aotearoa) και η
δεύτερη στα αγγλικά («God Defend New Zealand»). Η
μουσική και για τις δύο εκδοχές είναι ίδια, οι στίχοι
όμως δεν είναι επί λέξη μετάφραση. Ο εθνικός ύμνος
της Νότιας Αφρικής είναι μοναδικός από την άποψη,
ότι χρησιμοποιούνται πέντε από τις έντεκα επίσημες
γλώσσες του κράτους στον ίδιο ύμνο, στο οποίο κάθε
στροφή είναι σε άλλη γλώσσα.
Τα πρώτα εθνικά άσματα του νεοελληνικού κράτους
Από την αρχή που ξέσπασε η Επανάσταση του 1821
για την απελευθέρωση του υποδουλωμένου Γένους
μας, δημιουργήθηκε η ανάγκη να καθιερωθεί ένας
κοινός πατριωτικός ύμνος για τους Έλληνες, με σκοπό
να τους ενώνει στον αγώνα τους «υπέρ πίστεως και
πατρίδος» και να τους εμψυχώνει. Έτσι οι
αγωνιζόμενοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν για τον
σκοπό αυτό πολλά κλέφτικα τραγούδια, αποσπάσματα
από τον Θούριο του Ρήγα Φεραίου και άλλα
θρησκευτικά και πατριωτικά άσματα, μερικά από τα
οποία ήταν ευρύτατα διαδεδομένα.
14