Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Περιγραφή και τρόπος χρήσης του
επιμορφωτικού υλικού
Δημήτρης Κουτσογιάννης
Η εξοικείωση των εκπαιδευτικών με τη χρήση, γενική αλλά και παιδαγωγική, των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) αποτελεί μόνιμο στόχο της πολιτικής πολλών εκπαιδευτικών συστημάτων στον δυτικό, και όχι μόνο, κόσμο κατά
τις τελευταίες δύο τουλάχιστον δεκαετίες. Αυτό είναι εμφανές και στην Ελλάδα, ιδιαίτερα από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και εξής. Η όλη προσπάθεια κυριαρχείται
από μια αντίληψη που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε εργαλειακή λογική. Στο
πλαίσιο της λογικής αυτής η έμφαση δίνεται στον υπολογιστή ως εργαλείο και τις δυνατότητές του να συμβάλει στην αλλαγή των δεδομένων στην εκπαίδευση. Το θέμα
όμως είναι εξαιρετικά πιο σύνθετο, καθώς στην όλη αυτή διαδικασία εμπλέκεται το
εκπαιδευτικό σύστημα στο σύνολό του και με τα επιμέρους στοιχεία του που μπορεί
να ενισχύουν ή να εμποδίζουν την όλη προσπάθεια.
Κάποια ενδεικτικά παραδείγματα θα καταστήσουν την επισήμανση αυτή σαφέστερη. Οι εξετάσεις εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελούν σημαντικό
στοιχείο του συστήματος που προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό τα όρια των πρωτοβουλιών που μπορούν να αναπτυχθούν από τους εκπαιδευτικούς στο λύκειο. Μοιραία,
επομένως, το στοιχείο αυτό του συστήματος με τον τόσο ισχυρό ρόλο στο «τι» και το
«πώς» της διδασκαλίας στη συγκεκριμένη βαθμίδα εκπαίδευσης προσδιορίζει και τα
όρια των πρωτοβουλιών σε σχέση με την αξιοποίηση των ΤΠΕ. Το ίδιο συμβαίνει και
με τα ισχύοντα προγράμματα σπουδών, τα διδακτικά εγχειρίδια και τις ισχύουσες διδακτικές πρακτικές, μέρος των οποίων μπορεί να ευνοεί τη χρήση των ΤΠΕ και μέρος
να την αποτρέπει.
Και έ να τελευταίο ενδεικτικό παράδειγμα από τον χώρο των διδασκόντων.
Σπάνια συνειδητοποιούμε, όσοι διδάσκουμε για πολλά χρόνια στην εκπαίδευση, ότι
έχουμε αποκτήσει μια συγκεκριμένη ταυτότητα διδάσκοντος, η οποία είναι το αποτέλεσμα της μακροχρόνιας συμμετοχής μας στις διδακτικές πρακτικές του συγκεκριμένου διδακτικού συστήματος. Η ταυτότητά μας αυτή θέτει τα όρια των πρωτοβουλιών
που μπορούν να αναπτυχθούν και με την αξιοποίηση των ΤΠΕ. Συνήθως νιώθουμε
απόλυτα εξοικειωμένοι με μορφές διδασκαλίας και εκπαιδευτικά λογισμικά τα οποία
είναι πιο κοντά στη διδακτική μας ταυτότητα και το αντίθετο. Δεν είναι τυχαίο ότι τα
κύρια ζητήματα-ερωτήματα που τίθενται σε κάθε επιμορφωτική διαδικασία εκ μέρους
των εκπαιδευτικών είναι η «εστίαση στη διδακτική πράξη και όχι στις θεωρίες», στο
Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02)
ΙΤΥΕ «Διόφαντος» - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Κατάρτισης
9