Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
2.3 Σχολικός γραμματισμός και φιλολογικές πρακτικές: Θεωρητικό πλαίσιο
για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη ζώνη των φιλολογικών μαθημάτων
2.3.1 Τα δεδομένα
Κάθε απόπειρα που αποβλέπει στην ανανέωση της διδακτικής πρακτικής, όπως
συμβαίνει με την περίπτωση της αξιοποίησης των ΤΠΕ στη διδασκαλία, είναι
απαραίτητο να αντιμετωπίσει συνειδητά το ζήτημα της πληθώρας των διδακτικών
αντικειμένων που καλούνται οι φιλόλογοι να διδάξουν. Το γεγονός της διδασκαλίας
πολλών διδακτικών αντικειμένων από έναν εκπαιδευτικό θεωρήθηκε συχνά στο
παρελθόν ως μειονέκτημα, όταν το βάρος δινόταν στην αποκλειστική μετάδοση
γνώσεων για κάθε διδακτικό αντικείμενο. Στις μέρες μας, που ενδιαφέρει παράλληλα
με τις γνώσεις και η καλλιέργεια δεξιοτήτων, αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως
πλεονέκτημα, αν αξιοποιηθεί κατάλληλα. Ας δούμε στη συνέχεια πώς μπορεί να γίνει
αυτό.
Τα αντικείμενα που διδάσκουν οι φιλόλογοι στην ελληνική Β/θμια εκπαίδευση
θα μπορούσαν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες:
Γλωσσικά μαθήματα ή μαθήματα γραμματισμού (νέα ελληνική γλώσσα και
λογοτεχνία). Σε πολλές χώρες αποτελεί ενιαίο μάθημα και συνιστά τον πυρήνα αυτού
που στον αγγλοσαξονικό κόσμο αποκαλείται τα τελευταία χρόνια literacy education
και English education. Στην Ελλάδα η ν.ε. γλώσσα και η λογοτεχνία αποτελούν
διαφορετικά μαθήματα και προσεγγίζονται συνήθως ξεχωριστά και από
επιστημονική-διδακτική άποψη. Οι ώρες διδασκαλίας κυμαίνονται ανάμεσα σε 4-5
εβδομαδιαία, συνολικά. Τα περιθώρια αξιοποίησης των ΤΠΕ στα μαθήματα αυτά
είναι πάρα πολλά στο Γυμνάσιο, πρωτίστως, αλλά και στο Λύκειο. Στη διεθνή
βιβλιογραφία, άλλωστε, έχει αναπτυχθεί πλούσιος προβληματισμός ως προς την
αξιοποίηση των ΤΠΕ στα μαθήματα αυτά.
Αρχαίες γλώσσες (αρχαία ελληνικά και λατινικά). Τα αρχαία ελληνικά κατέχουν
κυρίαρχη θέση στο πρόγραμμα σπουδών της Β/θμιας εκπαίδευσης, η δε θέση τους
ενισχύθηκε κατά τα τελευταία χρόνια. Τα λατινικά διδάσκονται μόνο στις δύο
τελευταίες τάξεις του Λυκείου και μόνο στ