Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
2.3 H διδακτική αξιοποίηση των σωμάτων κειμένων ως διαδικασία
διαμόρφωσης εγγράμματων υποκειμένων ή η ιδεολογική διάσταση των
σεναρίων
2.3.1 Εισαγωγή
Στην Ενότητα Ι κεφ. 2.4. Η διδασκαλία ως διαδικασία διαμόρφωσης εγγράμματων
ταυτοτήτων και κεφ. 2.5. Άξονες ανάγνωσης των διδακτικών πρακτικών: το μοντέλο
του ρόμβου είδαμε τη σημασία που έχει το είδος του παιδαγωγικού λόγου (Bernstein
1996) στο πλαίσιο του οποίου θα αξιοποιηθούν οι ΤΠΕ στη διδασκαλία, καθώς διακρίναμε διδακτικές παραδόσεις και εκδοχές που μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους και που η υιοθέτησή τους οδηγεί στη συγκρότηση διαφορετικού τύπου εγγράμματων υποκειμένων.
Την πολιτική αυτή διάσταση της διδασκαλίας επιχειρήσαμε να αναδείξουμε
χρησιμοποιώντας ένα παράδειγμα διδασκαλίας με τρεις διαφορετικές εκδοχές. Στη
συνέχεια, επιχειρούμε μια ακόμα ανάλυση τριών εναλλακτικών παραδειγμάτων διδασκαλίας που αξιοποιεί με διαφορετικό τρόπο σώμα κειμένων δημοσιογραφικού και
εκπαιδευτικού λόγου.
2.3.2 Η διδασκαλία ως διαδικασία συγκρότησης εγγράμματων υποκειμένων και
τα σώματα κειμένων
Το παράδειγμα που θα αναπτυχθεί στη συνέχεια αξιοποιεί το σώμα κειμένων του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ). Πρόκειται για μικρό, σχετικά, σώμα κειμένων με
έκταση 7.000.000 λεκτικούς τύπους. Η ιδιαιτερότητά του βρίσκεται στο γεγονός ότι
έχει σχεδιαστεί για παιδαγωγική αξιοποίηση, γι’ αυτό και δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα
στην επικοινωνία του με λεξικά, αλλά και στην προσεχτική κατάτμηση του υλικού σε
κειμενικά είδη / κειμενικούς τύπους (Πολίτης 2008) που μπορούν να εξυπηρετήσουν
τη διδασκαλία της γλώσσας (και όχι μόνο) στα σχολεία μας.
Ανεξάρτητα όμως από την πρόθεση των δημιουργών του όποιου μαθησιακού
υλικού (βιβλία, λογισμικά κτλ.), επομένως και του συγκεκριμένου σώματος κειμένων, πολύ μεγάλο ενδιαφέρον έχει η τύχη του υλικού αυτού στη διδακτική διαδικασία. Ο Bernstein (1996) χρησιμοποιεί την έννοια της αναπλαισίωσης (recontextualization), προκειμένου να αναδείξει τη σημαντική διάσταση της αποκόλλησης ενός
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
378