Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
Έμφαση στη διαδικαστική γνώση: Καλλιέργεια ιστορικής γνώσης μαθητών
μέσα από την καλλιέργεια ιστορικής σκέψης και δεξιοτήτων.
Μελέτη και ερμηνεία πολλαπλών και αντικρουόμενων ιστορικών πηγών και
εναλλακτικών ιστορικών κειμένων. Στόχος τα παιδιά όχι να μετατραπούν σε
ιστορικούς αλλά να είναι ικανά να κατανοούν το παρελθόν, το παρόν αλλά και
το μέλλον με ιστορικούς όρους. Αν αυτό είναι αποδεκτό, οι επιπτώσεις για
την οργάνωση της διδασκαλίας της ιστορίας είναι σημαντικές: τα μαθήματα
δεν έχουν κατεύθυνση / ορίζοντα μόνο προς τις πρωτογενείς πηγές αλλά και
προς τις αφηγηματικές συνθέσεις.72
άρθρωση ιστορικού λόγου από τους μαθητές
Έμφαση στην παραγωγή λόγου (μέσα από οργανωμένες γραπτές
δραστηριότητες)
Εποικοδομιστικές θεωρίες μάθησης.
Κριτικές προσεγγίσεις στο μάθημα της Ιστορίας
• Η ιστορική γνώση αντιμετωπίζεται ως σύνθετη έννοια. Η ιστοριογραφία δεν
αποτελεί εικόνα της πραγματικότητας του παρελθόντος αλλά ανακατασκευή
και αναπαράσταση του παρελθόντος αυτού, με βάση μια σειρά επιστημονικά
ιστορικά δεδομένα.
• Δυναμικός και διαμεσολαβημένος χαρακτήρας ιστορικής γνώσης.
• Δεν αρκεί η μελέτη πολλαπλών και αντικρουόμενων πηγών. Οι πηγές δεν
μιλάνε, απαντούν σε ερωτήματα που εμείς τους θέτουμε. Προβληματοποίηση
της ίδιας της διαδικασίας απόκτησης ιστορικής γνώσης: οι πηγές δεν είναι
ουδέτερες, όπως επίσης και τα ιστορικά ερωτήματα. Έμφαση στην κοινωνικοπολιτισμική διάσταση των πηγών: Η «βύθιση στις πηγές» δε θεωρείται αρκετή, για να
ισχυριστεί κανείς ότι «κάνει» ιστορία. Γιατί οι πηγές δεν αποτελούν μονόδρομο προς την
«αλήθεια», δεν αποτελούν ουδέτερες ιστορικές μαρτυρίες, αλλά ούτε και ο τρόπος ανάγνωσής
τους από τον ιστορικό είναι ουδέτερος: το τι απαντήσεις δίνουν εξαρτάται από ποια
ερωτήματα τους θέτουμε (Μαυροσκούφης, 2005).73
Ένα παράδειγμα:
Σε μ