Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
τητα και εντάσσει σε αυτό το πλαίσιο κριτικής επίγνωσης τις δημιουργικές και παιγνιώδεις δραστηριότητες, όπως π.χ. τη συνεργατική γραφή αφηγήσεων.
Ας δούμε, κλείνοντας, ένα παράδειγμα. Πώς θα λειτουργήσει στην πράξη μια
τέτοια προσέγγιση, όταν η τάξη βρεθεί αντιμέτωπη με την αιχμή του δόρατος του ψηφιακού λογοτεχνικού πεδίου, το υπερκείμενο (οι ιδιαιτερότητες του οποίου περιγράφηκαν στο προηγούμενο κεφάλαιο);
Παράδειγμα προσέγγισης υπερκειμενικής λογοτεχνίας: «ελέγχουμε το είδος της
ανάγνωσης που μας υπαγορεύει το κείμενο […] αν δηλαδή είναι γραμμική,
τεθλασμένη ή υπερκειμενική, την πλαισίωση της εικόνας κ.ά. Εφόσον η ανάγνωση
είναι υπερκειμενική, ελέγχουμε το είδος των συνδέσμων και το περιεχόμενό τους,
ώστε να κατανοήσουμε το πώς και κατά πόσο συμβάλλουν στην κατασκευή του νοήματος. Παράλληλα σχολιάζουμε τους λοιπούς τροπισμούς που συμμετέχουν στην
ηλεκτρονική αφήγηση, όπως τον ήχο, την κίνηση, τα εφέ κ.ά.» (Μουλλά 2010) . Εξετάζουμε, επιπλέον, όχι μόνο τις συμβάσεις και τις τεχνικές, αλλά επιχειρούμε να
αναγνώσουμε κριτικά τους τρόπους αναπαράστασης σε σχέση με αξίες, πολιτισμικά
στερεότυπα και το είδος της υποκειμενικότητας που διαπραγματεύονται.
Μια τέτοια συστηματική προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει στη διαπίστωση ότι
το είδος της κυβερνολογοτεχνίας δεν είναι ενιαίο· τα περισσότερα, μάλιστα, λογοτεχνικά υπερκείμενα δεν ανταποκρίνονται σε αυτά που ευαγγελίζεται η νέα ψηφιακή
εποχή, καθώς η ελευθερία του αναγνώστη αποδεικνύεται ουσιαστικά μια ψευδαίσθηση, εφόσον «ο συγγραφέας έχει σχεδιάσει και αποφασίσει εκ των προτέρων τις
διαδρομές που θα ακολουθήσει ο αναγνώστης, έστω συνδυαστικά και τυχαία» και οι
πιθανές αναγνωστικές διακλαδ