Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
θεωρητικά κείμενα, διδακτικά σενάρια, σχολιασμένη βιβλιογραφία και καταλόγους χρήσιμων
διαδικτυακών διευθύνσεων. Τα θεωρητικά κείμενα αφορούν ζητήματα διδακτικής και αξιοποίησης των ΤΠΕ, εφαρμογής και αξιολόγησης λογισμικού, ανάλυσης της μέχρι σήμερα εμπειρίας κτλ. Τα κείμενα επιδιώκουν να διευκολύνουν τους ΠΕ02 να αντιμετωπίσουν το σχολείο ως ιστορική κατασκευή και να αντιληφθούν τον ρόλο τους, όχι απλώς ως υποστηρικτών
της εισαγωγής των ΤΠΕ στη διδασκαλία των μαθημάτων αλλά ως υποστηρικτών της αλλαγής
του ελληνικού σχολείου προς ένα σχολείο δυναμικό και σύγχρονο. Το επιμορφωτικό αυτό
υλικό έχει, επομένως, ευρύτερο θεωρητικό προσανατολισμό και δε σκοπεύει τόσο στην παρουσίαση συγκεκριμένων λογισμικών όσο στην άσκηση στην κριτική ανάγνωση του προσφερόμενου λογισμικού και στην τεκμηριωμένη αξιολόγηση των διαθέσιμων διδακτικών σεναρίων.
Η Ενότητα Ι περιλαμβάνει δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος με τίτλο «Η εισαγωγή των
ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων» αναλύονται τα
δεδομένα της διεθνούς και ελληνικής πραγματικότητας σε σχέση με την αξιοποίηση των ΤΠΕ
στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιχειρείται, επιπλέον, να γίνει σαφές ότι η γόνιμη αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδασκαλία της ελληνικής και των φιλολογικών μαθημάτων δεν είναι μια
εύκολη και απλή διαδικασία που εξαντλείται στην απόφαση για δημιουργία κάποιου λογισμικού παιγνιώδους χαρακτήρα, προκειμένου να υποστηριχθεί η διδασκαλία στα σχολεία. Αντίθετα, πρόκειται για μια πολύπλοκη και σύνθετη υπόθεση. Αυτή που αποκαλέσαμε ήδη εργαλειακή λογική είναι, επομένως, απαραίτητο να δώσει τη θέση της σε μια σαφή στρατηγική, η
οποία θα αποτελεί την αφετηρία και το σημείο αναφοράς για κάθε επιμέρους ενέργεια. Το
παρόν επιμορφωτικό υλικό και η όλη λογική του στοχεύουν ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση: του εξοπλισμού των φιλολόγων με θεωρητικά εφόδια και παραδείγματα που θα καθιστούν εφικτή μια συνολική, ιστορικά υποψιασμένη, ανάγνωση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, στο πλαίσιο της οποίας θα γίνεται αντιληπτή και η αξιοποίηση των ΤΠΕ.
Το θεωρητικό πλαίσιο αναφοράς για την προτεινόμενη ανάγνωση του εκπαιδευτικού
συστήματος και της δημιουργικής αξιοποίησης των ΤΠΕ είναι το πλαίσιο του γραμματισμού
και αναπτύσσεται αναλυτικά στο δεύτερο κεφάλαιο της ίδιας ενότητας με τίτλο «ΤΠΕ και
γραμματισμός». Εδώ επιχειρείται ο ορισμός της έννοιας και η παρουσίαση της σχετικής διαμάχης στη βάση δύο θεωρητικών μοντέλων: του αυτόνομου και του ιδεολογικού. Η έννοια του
γραμματισμού δεν έχει για όλους το ίδιο περιεχόμενο, είναι όμως σαφώς κάτι διαφορετικό από
την απλή γνώση γραφής και ανάγνωσης, καθώς αφορά τη δυνατότητα του εγγράμματου ατόμου
να λειτουργεί αποτελεσματικά σε διάφορες συνθήκες επικοινωνίας που επιβάλλει η εκάστοτε
κοινωνική, πολιτισμική και οικονομική πραγματικότητα. Με μια τέτοια οπτική μεταβάλλεται
σημαντικά το τοπίο στον χώρο της διδασκαλίας των