Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
Πρόκειται, αναμφίβολα, για σημαντικές εξελίξεις με σημαντικές επιπτώσεις
στην εκπαίδευση και ιδιαίτερα στη γλωσσική εκπαίδευση. Οι παρουσιάσεις ενώπιον
ακροατηρίου, τα πολυμεσικά κείμενα, οι ιστοσελίδες αποτελούν τα ενδεικτικά νέα
(πολυτροπικά) είδη κειμένων με ευρύτατη κοινωνική διάδοση, γι’ αυτό και δεν μπορούν να λείπουν από τα σύγχρονα προγράμματα σπουδών για τη γλωσσική εκπαίδευση.
Η άσκηση στην παραγωγή και κατανόηση αντίστοιχων κειμένων δεν είναι μια
απλή και εύκολη υπόθεση από γλωσσοδιδακτική άποψη, γιατί λείπει το αναγκαίο θεωρητικό υπόβαθρο. Ενώ διαθέτουμε μια καλή περιγραφή –μια γραμματική– του
γλωσσικού τρόπου, δε διαθέτουμε αντίστοιχες (πολυτροπικές) γραμματικές για τους
άλλους τρόπους (π.χ. για την οπτική γλώσσα), αλλά και του συνδυασμού τους.
Από όσα γνωρίζουμε μέχρι τώρα, φαίνεται πως τα πολυτροπικά κείμενα δεν
αποτελούν μια αθροιστική συνύπαρξη τρόπων, αλλά μια λειτουργική συνύπαρξη που
αλληλοεπηρεάζει τα συλλειτουργούντα σημειωτικά συστήματα. Ενδεικτικά είναι όσα
γράφει ο Gunter Kress (2000, 118) για το συγκεκριμένο θέμα, συγκρίνοντας τη λειτουργία των εικόνων στα σημερινά σχολικά εγχειρίδια με αυτά της περασμένης τριακονταετίας:
Τώρα οι εικόνες έχουν μια ξεκάθαρη αναπαραστατική και επικοινωνιακή λειτουργία: δεν
επαναλαμβάνουν όσα έχουν διατυπωθεί γραπτώς, αλλά εισάγουν με ανεξάρτητο τρόπο
βασικά θέματα της ύλης του προγράμματος σπουδών. Στην πραγματικότητα, τείνει να υπάρξει ένας καταμερισμός, μια λειτουργική εξειδίκευση, όπου οι εικόνες χρησιμοποιούνται για
την αναπαράσταση του βασικού περιεχομένου της ύλης των μαθημάτων του σχολικού
προγράμματος, ενώ ο γραπτός λόγος διαμορφώνει το πλαίσιο της ύλης, δηλαδή το παιδαγωγικό ή διδακτικό μέρος.
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
111