Σελίδα 66 από 138
– Α κόρη μου, σήμερις ήπηα( πήγα) ψο πέρα‘ που( από) τον άη Φώτη. Όξω στον Τράσηλα μακριά κι ήκαμα δύο στράτες. Ηβγαλα πολλά πολλά, ήκαμα το πρώτο δεμάτι ήφερά το κι ηξανάπηα κι ήφερα και το άλλο.‘ Που τη νύχτα που τυρανιούμαι … Είχε πάντα και κάποια ιστορία να πει για στοιχειά, για καλομοίρες, που με το κράξιμο του πετεινού φεύγαν μακριά. Εκείνη δεν σκιαζότανε γιατί κρατούσε πάντα πάνω της ψωμί, φορούσε κι ένα μικρό κοκάλινο σταυρόα αγιοταφίτικο, για το“ γκίξιμο”(= το άγγιγμα από το φάντασμα). Πλάϊ στη μορφή της γυναίκας Καλυμνιάς που κουβαλεί στον ώμο τη στάμνα το νερό, θά πρεπε να λαξευτεί κι η μορφή της κλαοφόρας, γιατί λαξεμένη στέκει στο νου κια την καρδιά πολλών.-Όταν θυμούμαι τη μάνα μου, τη φέρνω πάντα μπροστά μου μ΄ένα δεμάτι κλαδιά στο κεφάλι. έλεγε με περισσή συγκίνηση και σεβασμό Καλύμνιος επιστήμων. Γυναίκες του νησιού μου, που ανύποπτες, κρατήσατε μαζί με το δεμάτι τα κλαδιά ζωντανή την παράδοση της κλαοφόρας, που πάει να σβήσει στον καιρό μας, δεχτήτε τις απλές τούτες γραμμές, χαραγμένες στη θύμισή σας. Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Αγγελική Μαραγκού που μας προμήθευσε το κείμενο το οποίο είναι γραμμένο από την αφηγήτρια του βίντεο που παραθέτουμε, την κυρία Φανερωμένη Σκυλλά, η οποία μας έδωσε και προσωπική συνέντευξη που θα αναρτήσουμε σύντομα. Την ευχαριστούμε κι εκείνη θερμά που επέτρεψε τη δημοσίευση των κειμένων και φωτογραφιών( του καλύμνικου σπιτιού Λαογραφικό Μουσείο Παραδοσιακό φαγητό Καλύμνου: Καλαμάρια γεμιστά ΥΛΙΚΑ: 4 καλαμάρια( περίπου 400 gr το καθένα), 1 / 2 κιλό ρύζι καρολίνα
1 φλυτζ. τσαγιού μαϊντανό, ψιλοκομμένο 2 μεγάλα κρεμμύδια, τριμμένα, αλάτι, πιπέρι, κανέλα 2-3 κουτ. σούπας πελτέ, ελαιόλαδο( 3 / 4 φλ. τσαγιού) ΕΚΤΕΛΕΣΗ(... έχει διαδικασία!) Καθαρίζουμε τα καλαμάρια, χωρίζουμε τα πλοκάμια από το σώμα, αφαιρούμε μάτια, στόμα κλπ και ψιλοκόβουμε τα " μουστάκια "( πλοκάμια). Σε μιά κατσαρόλα σοτάρουμε στο λάδι ελαφρά τα κρεμμύδια, τα ψιλοκομμένα " μουστάκια ", το μαϊντανό και προσθέτουμε 2 φλυτζ. νερό, αλάτι, πιπέρι, κανέλα. Τ ' αφήνουμε να βράσουν όσο να μαλακώσουν τα " μουστάκια "( περίπου μισή ώρα). Προσθέτουμε λιγο νερό αν χρειάζεται και αφού πάρει βράση, ρίχνουμε το ρύζι κι ανακατεύουμε, για να μην κολλήσει. Σβήνουμε τη φωτιά κι αφήνουμε λίγο το ρύζι να φουσκώσει. Σε μιά άλλη κατσαρόλα, γεμίζουμε τα καλαμάρια οχι τελείως, αφήνουμε περίπου ένα δάκτυλο κενό και τα ράβουμε ή τους περνάμε οδοντογλυφίδες για να μη χυθεί η γέμιση. Προσθέτουμε λίγο νερό( ίσα να τα σκεπάζει) και μία κουτ. σούπας πελτέ, λίγο αλάτι και αφήνουμε να βράσουν 3 / 4- 1 ώρα. Σε μία πιατέλα βγάζουμε τα καλαμάρια. Αφού αφαιρέσουμε τη κλωστή( ή τις οδοντογλυφίδες), εγώ προτιμώ να τα κόβω ροδέλες και να γεμίζω έτσι τον πάτο της πιατέλας ή και δεύτερη στρώση. Στο ζωμό που έχει μείνει από το βράσιμο των καλαμαριών, ρίχνω την υπόλοιπη γέμιση( πάντα περισσεύει λίγη) μέχρι να μαγειρευτεί καλά το ρύζι και να πιεί τη σάλτσα. Βάζω από μία κουταλιά γέμιση έξτρα, πάνω σε κάθε φέτα καλαμάρι και τα σερβίρω.( συνταγή της Ευδοκίας Βουβάλη, από την " παλιά " της).