Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Τα είδη των προτάσεων
Πρόταση λέγεται το πιο σύντομο οργανωμένο μέρος του λόγου που περιέχει ένα νόημα . Όροι της πρότασης λέγονται οι λέξεις που βρίσκονται σ ’ αυτήν . Δομική μονάδα της πρότασης είναι το ρήμα .
Οι προτάσεις διακρίνονται : 1 . Ως προς το περιεχόμενό τους , σε προτάσεις :
α . Kρίσης . Εκφράζουν μια κρίση , μια σκέψη ή δίνουν μια πληροφορία . Δέχονται άρνηση οὐ :
✓ Ὁ Σωκράτης ἐστί σοφός . || Ο Σωκράτης είναι σοφός .
✓ Παλαιότατοι οὗτοι οἱ νόμοι εἰσίν . || Οι νόμοι αυτοί είναι πάρα πολύ παλιοί .
β . Eπιθυμίας . Εκφράζουν μια ευχή ή μια επιθυμία ( προτροπή , προσταγή , παράκληση κ . τ . ό .). Δέχονται άρνηση μή :
✓ Eἴθε γενοίμην σοφός . || Μακάρι να γίνω σοφός . ✓ Mὴ θορυβεῖτε . || Μην κάνετε θόρυβο .
γ . Eπιφωνηματικές . Εκφράζουν έντονο συναίσθημα , όπως έκπληξη , θαυμασμό κ . ά .:
✓ Ὦ γῆρας , ὡς ἀπεχθές ἀνθρώποις εἶ ! || γηρατειά , πόσο μισητά είσθε στους ανθρώπους .
✓ Οἷα ποιεῖς ! || Τι πράξεις κάνεις ! δ . Eρωτηματικές . Με αυτές διατυπώνεται μια ερώτηση : ✓ Τίς ἀγορεύειν βούλεται ; || Ποιος θέλει να βγάλει λόγο στη συνέλευση ; ✓ Ἄρτι δέ ἥκεις ἤ πάλαι ; || Αυτή τη στιγμή ήρθες ή από πολλή ώρα ; 2 . Ως προς το ποιόν τους , σε προτάσεις : α . Aρνητικές ή αποφατικές . Περιέχουν άρνηση :
✓ Μή γένοιτο τοῦτο . || Μακάρι να μη γίνει αυτό .
96