Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
✓ Δοτική της αναφοράς : ἐγὼ δ᾽ […] οὔτε ποσίν εἰμι ταχὺς οὔτε χερσὶν ἰσχυρός . || εγώ δεν είμαι ούτε γρήγορος στα πόδια ούτε ισχυρός στα χέρια .
✓ δοτική του μέτρου ή της διαφοράς : Πολλῷ κρεῖττόν ἐστιν ἐμφανής φίλος ἤ χρυσός ἀφανής . || πολύ καλύτερος είναι ο φανερός φίλος από τον κρυμμένο χρυσό .
3 . Η αιτιατική ως ετερόπτωτος προσδιορισμός μπορεί να είναι :
Ανακεφαλαίωση
✓ Αιτιατική της αναφοράς : Τυφλὸς τά τ ' ὦτα τόν τε νοῦν τά τ ' ὄμματ ' εἶ . || Είσαι τυφλός και στα αυτιά και στο νου και στα μάτια .
✓ Αιτιατική του ποσού : οἰκία γε πολὺ μείζων ἡ ὑμετέρα τῆς ἐμῆς || το σπίτι σας είναι πολύ μεγαλύτερο από το δικό μου .
Ως τώρα είδαμε τους ονοματικούς προσδιορισμούς . Δηλαδή τους προσδιορισμούς που προσδιορίζουν ονόματα οι οποίοι μπορεί να είναι ομοιόπτωτοι ( παράθεση , επεξήγηση , επιθετικός και κατηγορηματικός προσδιορισμός ) και ετερόπτωτοι ( οι πλάγιες πτώσεις ). Υπάρχουν όμως και οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί που προσδιορίζουν κυρίως ρηματικούς τύπους .
Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί
Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί είναι μονολεκτικοί ή περιφραστικοί ως προς τη μορφή τους και εκφράζουν ποικίλες επιρρηματικές σχέσεις , όπως τόπο , χρόνο , ποσό , τρόπο , μέσο ή όργανο , συνοδεία , αιτία , σκοπό , αναφορά , αποτέλεσμα , εναντίωση ή παραχώρηση , προϋπόθεση ή όρο .
Μονολεκτικοί επιρρηματικοί προσδιορισμοί
Οι βασικοί μονολεκτικοί προσδιορισμοί είναι : τα επιρρήματα , οι πλάγιες πτώσεις και οι επιρρηματικές μετοχές .
Τα επιρρήματα δηλώνουν το χρόνο , τον τόπο , τον τρόπο και το ποσό . ✓ Ἔπειτα καὶ οὗτοι ἦλθον . ( χρόνος ) || Έπειτα ήρθαν και αυτοί .
89