Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Τελευταίος συντακτικός όρος που εξαρτάται από ρήμα είναι η κατηγορηματική μετοχή .
Η κατηγορηματική μετοχή
Η κατηγορηματική μετοχή συντάσσεται με συγκεκριμένη γκάμα ρημάτων ( αυτά που δηλώνουν : έναρξη , λήξη , καρτερία , κόπο , αίσθηση , γνώση , μνήμη , μάθηση κ . ά .) μεταφράζεται με το ότι , το πως , το να + το ρήμα απ ’ όπου προέρχεται η μετοχή και είναι πάντοτε συνημμένη είτε στο υποκείμενο είτε στο αντικείμενο του ρήματος από το οποίο εξαρτάται . Κάθε μετοχή έχει το υποκείμενό της . Η μετοχή συμφωνεί πάντοτε κατά γένος , αριθμό , και πτώση με το υποκείμενό της . Όταν το υποκείμενο του ρήματος είναι και υποκείμενο της μετοχής , τότε λέμε ότι η μετοχή είναι συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος . Όταν το αντικείμενο του ρήματος είναι ταυτόχρονα και υ- ποκείμενο της μετοχής , τότε λέμε ότι η μετοχή είναι συνημμένη στο αντικείμενο του ρήματος .
Ανακεφαλαίωση
✓ Ἄρξομαι ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς λέγων . || Θα αρχίσω να μιλάω από την ιατρική .
✓ Κλέαρχος ἐπιορκῶν ἐφάνη . || Ο Κλέαρχος φάνηκε ότι παρέβαινε τους όρκους .
✓ Ἀποδείξω τοῦτον μάρτυρας ψευδεῖς παρεχόμενον || Θα αποδείξω ότι αυτός παρουσιάζει ψευδομάρτυρες .
✓ Ἐμὲ τοίνυν οὐδεὶς ἂν ἀποδείξειεν οὔτ᾽ ἀπενεχθέντα ὑπὸ τῶν φυλάρχων οὔτε παραδοθέντα τοῖς συνδίκοις οὔτε κατάστασιν καταβαλόντα . || Για μένα λοιπόν κανείς δεν μπορεί να αποδείξει ούτε ότι αναγράφηκα από τους φυλάρχους ούτε ότι παραδόθηκα στους συνηγόρους του δημοσίου ούτε ότι επέστρεψα κάποιο επίδομα .
Έως τώρα έχουμε δει τις συντακτικές δομές των κύριων όρων της πρότασης :
✓ Υποκείμενο + Κατηγόρημα ( ρήμα αμετάβατο , συνδετικό ρήμα + κατηγορούμενο , μεταβατικό ρήμα + αντικείμενο ή αντικείμενα )
85