Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Κείμενο 22 ο
Ο λόγος αυτός του ρήτορα Ισοκράτη , που γράφτηκε και στάλθηκε στον Νικοκλή το 370 π . Χ ., αναφέρεται στην τέχνη της σωστής διοίκησης μια πόλης – κράτους και στην επιτυχή άσκηση των πολιτικών εξουσιών . Ο Νικοκλής ήταν βασιλιάς της Σαλαμίνας , μιας πλούσιας και γνωστής Κυπριακής πόλης . Ήταν γιος του Βασιλιά Ευαγόρα , τον οποίο διαδέχθηκε στον θρόνο κατά το 374 π . Χ .
Πρός Νικοκλέα
Ἄρχεσθαι μὲν οὖν ἐντεῦθεν χρὴ τοὺς μέλλοντάς τι τῶν δεόντων ποιήσειν , πρὸς δὲ τούτοις φιλάνθρωπον εἶναι δεῖ καὶ φιλόπολιν · οὔτε γὰρ ἵππων οὔτε κυνῶν οὔτ ’ ἀνδρῶν οὔτ ’ ἄλλου πράγματος οὐδενὸς οἷόν τε καλῶς ἄρχειν , ἂν μή τις χαίρῃ τούτοις ὧν αὐτὸν δεῖ ποιεῖσθαι τὴν ἐπιμέλειαν . Μελέτω σοι τοῦ πλήθους , καὶ περὶ παντὸς ποιοῦ κεχαρισμένως αὐτοῖς ἄρχειν , γιγνώσκων ὅτι καὶ τῶν ὀλιγαρχιῶν καὶ τῶν ἄλλων πολιτειῶν αὗται πλεῖστον χρόνον διαμένουσιν , αἵτινες ἂν ἄριστα τὸ πλῆθος θεραπεύωσιν . Καλῶς δὲ δημαγωγήσεις , ἐὰν μήθ ’ ὑβρίζειν τὸν ὄχλον ἐᾷς μήθ ’ ὑβριζόμενον περιορᾷς , ἀλλὰ σκοπῇς ὅπως οἱ βέλτιστοι μὲν τὰς τιμὰς ἕξουσιν , οἱ δ ’ ἄλλοι μηδὲν ἀδικήσονται · ταῦτα γὰρ στοιχεῖα πρῶτα καὶ μέγιστα χρηστῆς πολιτείας ἐστίν .
Ἱσοκράτους , Πρός Νικοκλέα , 15-17
Λεξιλόγιο
ἄρχω τινός : κυβερνώ , είμαι αρχηγός , διοικώ / ἄρχομαι ( παθ .): κυβερνιέμαι , εξουσιάζομαι . Επίσης το ρήμα ἄρχω , ἄρχομαι δείχνει έναρξη και σημαίνει αρχίζω / οἷὀν τ ’ ἐστί + απρμφ .: είναι δυνατόν να / μελέτω : ιδιόρρυθμο απρόσ . ρήμα ( ἔστι μέλησις )/ περί παντός ποιοῦμαι : θεωρώ κάτι σπουδαιότερο από καθετί άλλο , βάζω κάτι πάνω από όλα / κεχαρισμένως : τροπικό επίρρημα από τη μτχ . κεχαρισμένος του ρημ . χαρίζομαι : με ωφέλιμο τρόπο / θεραπεύω : υπηρετώ , φροντίζω / δημαγορέω-ῶ : καθοδηγώ το
42