Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Παρατηρήσεις
✓ Οι δευτερεύουσες προτάσεις εισάγονται με : υποτακτικούς συνδέσμους , αναφορικές και ερωτηματικές αντωνυμίες και επιρρήματα . Οι λέξεις αυτές ονομάζονται υποτακτικά στοιχεία .
✓ Το ρήμα πηγαίνει και συναποτελεί δευτερεύουσα πρόταση με το αμέσως προ αυτού υποτακτικό στοιχείο . Π . χ .: Ἐπεί δέ ὁ Τισσαφέρνης προεῖπεν Άγησιλάῳ πόλεμον , εἰ μή ἀπίοι ἐκ τῆς Ἀσίας , οἱ ἄλλοι σύμμαχοι ἀχθεσθέντες φανεροί ἐγένοντο .
✓ Εάν το υποτακτικό στοιχείο που βρίσκεται προ του ρήματος έχει πάρει ήδη το ρήμα του , τότε πηγαίνουμε ακόμη πιο μπροστά για να βρούμε ακάλυπτο υποτακτικό στοιχείο και με αυτό συνάπτουμε το ρήμα . Π . χ .: Ὅτι δέ τούς ὀρεγομένους τῶν καλῶν ἐπιμελεῖς ὧν ὀρέγοιντο ποιῶν ὠφέλει , νῦν τοῦτο διηγήσομαι .
✓ Το ρήμα που μένει χωρίς υποτακτικό στοιχείο είναι το ρήμα της κύριας πρότασης .
✓ Αρκετές φορές το κόμμα μάς βοηθά να καταλάβουμε το τέλος των δευτερευουσών προτάσεων . Όμως πρέπει να μην το λαμβάνουμε ως απόλυτη ένδειξη , γιατί απαντάται και μέσα στους όρους της πρότασης , χρησιμοποιείται δηλαδή και εντός των δευτερευουσών προτάσεων .
✓ Οι αναφορικές αντωνυμίες ὅς , ἥ , ὅ , οι αιτιολογικοί σύνδεσμοι ἐπεὶ και ὡς , και ο συμπερασματικός σύνδεσμος ὥστε , όταν βρίσκονται στην αρχή περιόδου ή ημιπεριόδου και εφόσον δεν υπάρχει άλλη κύρια πρόταση στην περίοδο ή ή- μιπερίοδο , εισάγουν κύρια πρόταση .
Παραδείγματα
1 . Ὢ παῖδες , ὅτι μὲν ἔστε πατέρων ἀγαθῶν , αὐτὸ μηνύει τὸ νῦν παρόν . || Παιδιά μας , η ίδια η σημερινή τελετή επιβεβαιώνει ότι είστε γόνοι αντρειωμένων πατέρων .
2 . Ὁ Ξενοφῶν διηγεῖται ὅτι ὁ ἀνήρ , ὅστις ἦλθε ἐκ τοῦ στρατοῦ , ἀνήγγειλε . || Ο Ξενοφών διηγείται ότι ο άνδρας , ο οποίος ήρθε από το στράτευμα , ανακοίνωσε .
331