Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Οι προτάσεις , ως προς το περιεχόμενό τους και οι εγκλίσεις τους
Οι προτάσεις , ως προς το περιεχόμενό τους διακρίνονται σε προτάσεις κρίσεως , προτάσεις επιθυμίας , ερωτηματικές προτάσεις και επιφωνηματικές προτάσεις .
Οι προτάσεις κρίσεως
Οι προτάσεις κρίσεως εκφράζουν την άποψη του υποκειμένου που ομιλεί . Το υποκείμενο διατυπώνει μια κρίση αντικειμενική , μια σκέψη ή διαπίστωση που εμπεριέχει έναν μεγάλο βαθμό βεβαιότητας ή , τέλος , μεταφέρει μια απλή πληροφορία . Το διακριτικό γνώρισμα αυτών των προτάσεων είναι οι εγκλίσεις με τις οποίες εκφέρονται , οι οποίες αποδίδουν την πρόθεση του συγγραφέα να δηλώσει την αντικειμενικότητα και τη βεβαιότητα της κρίσης του υποκειμένου της πρότασης . Οι εγκλίσεις αυτές είναι :
α . Η απλή οριστική β . Η δυνητική οριστική γ . Η δυνητική ευκτική
Οι εγκλίσεις αυτές δέχονται άρνηση οὐ ( οὐκ , οὐχ ), επειδή με αυτό το αρνητικό μόριο αρνούμαστε κάτι το πραγματικό .
α . Η απλή οριστική είναι η κατεξοχήν έγκλιση κρίσεως . Δηλώνει το πραγματικό ή κάτι που ο αφηγητής θεωρεί ως πραγματικό . Η μετάφραση των χρόνων της απλής οριστικής και στις κύριες και στις δευτερεύουσες προτάσεις είναι η ίδια .
✓ μετὰ δὲ ταῦτα οὐ πολλαῖς ἡμέραις ὕστερον ἦλθεν ἐξ Ἀθηνῶν Θυμοχάρης ἔχων ναῦς ὀλίγας || μετά από αυτά , ύστερα από λίγες μέρες , ήρθε από την Αθήνα ο Θυμοχάρης έχοντας λίγα πλοία μαζί του .
✓ Σωκράτης οὐκ ἐνόμιζεν οὓς ἡ πόλις νομίζει θεούς || Ο Σωκράτης δεν αποδεχόταν τους θεούς που αποδέχεται η πολιτεία .
✓ Ἐνταύθα ἔμειναν ἡμέρας τρεῖς . || Εκεί παρέμειναν τρεις ημέρες . ✓ Λέγει ὁ κατήγορος ὡς ὑβριστής εἰμί . || Ο κατήγορος λέει ότι είμαι αυθάδης .
264