Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Οι προθέσεις
Οι προθέσεις ήταν αρχικά αυτοτελείς λέξεις με επιρρηματική σημασία και προσδιόριζαν ρήματα . Με τον καιρό είτε ενώθηκαν με ρήματα σχηματίζοντας σύνθετα ρήματα είτε χρησιμοποιήθηκαν κοντά σε πλάγιες πτώσεις , ονομάτων κυρίως , σχηματίζοντας εμπρόθετους προσδιορισμούς . Οι προθέσεις διακρίνονται σε :
1 . Κύριες · χρησιμοποιούνται , όπως και στη N . E ., σε σύνθεση με άλλες λέξεις ( περιβάλλω , ἀντιλέγω , ἐπικίνδυνος ) ή σχηματίζουν εμπρόθετους προσδιορισμούς . Διακρίνονται σε : α . Μονόπτωτες · συντάσσονται με μία μόνο πλάγια πτώση : ἀπό , ἀντί , ἐκ , πρὸ + γενική , ἐν , σὺν + δοτική , εἰς / ἐς + αιτιατική . β . Δίπτωτες · συντάσσονται με δύο πλάγιες πτώσεις : ἀνὰ + αιτιατική ή δοτική ( στους ποιητές ), διά , κατά , ὑπὲρ + γενική ή αιτιατική . γ . Τρίπτωτες · συντάσσονται και με τις τρεις πλάγιες πτώσεις : ἀμφί , ἐπί , μετά , παρά , περί , πρός , ὑπὸ + γενική , δοτική ή αιτιατική .
2 . Καταχρηστικές · χρησιμοποιούνται μόνο σε εμπρόθετους προσδιορισμούς . Kαταχρηστικές προθέσεις είναι οι ἄνευ , ἄχρι , ἕνεκα / ἕνεκεν , μέχρι , πλήν , χάριν , χωρίς , ὡς . Ως καταχρηστικές προθέσεις χρησιμοποιούνται και τα ομοτικά μόρια νὴ και μὰ . Οι συνηθέστερες συντάξεις και σημασίες των κύριων προθέσεων είναι οι ακόλουθες :
Ἀμφὶ ( αρχική σημασία : στα δύο , από τα δύο μέρη , γύρω από )· συντάσσεται :
α . Με γενική και δηλώνει : 1 . Τόπο : γύρω από
✓ ἀμφί ταύτης τῆς πόλεως || Γύρω από αυτήν την πόλη . β . Με δοτική και δηλώνει : 1 . Τόπο : γύρω από
✓ Ἀχαιοί ἔστασαν ἀμφί Μενοιτιάδῃ || Οι Αχαιοί στάθηκαν γύρω από τον Μενοιτιάδη . 2 . Αναφορά ( μεταφορικά ): σχετικά με , για
✓ ἔριν εἶχον ἀμφί μουσικῇ || Μάλωναν για τη μουσική . γ . Με αιτιατική και δηλώνει :
1 . Τόπο : γύρω από
240