Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Η δοτική ως ετερόπτωτος προσδιορισμός
Η δοτική ως ετερόπτωτος προσδιορισμός ονομάτων προσδιορίζει κυρίως επίθετα ( σπανιότερα ουσιαστικά ) και δηλώνει :
α . Το αντικείμενο της ενέργειας του επιθέτου ( δοτική αντικειμενική ). Τα επίθετα που συντάσσονται με δοτική αντικειμενική είναι ως προς τη σημασία τους συνήθως αντίστοιχα των ρημάτων που συντάσσονται με αντικείμενο σε δοτική , όσα δηλαδή δηλώνουν :
1 . Φιλική ή εχθρική διάθεση ( φίλος , εὔνους , πιστός , σύμμαχος , ἐχθρός , κακόνους , κ . ά .)
✓ Οὐδείς θεός δύσνους ἀνθρώποις || Κανείς θεός δεν έχει εχθρικές διαθέσεις για τους ανθρώπους .
✓ Τύραννος ἐχθρός ἐλευθερίᾳ και νόμοις ἐνάντιος . || Ο τύραννος είναι εχθρός στην ελευθερία και αντίθετος στους νόμους .
2 . Ωφέλεια ή βλάβη ( ὠφέλιμος , βοηθός , βλαβερός , κ . ά .) ✓ Ἦσαν ὠφέλιμοι τῇ πατρίδι . || Ήταν ωφέλιμοι στην πατρίδα . ✓ Ἐπιζήμιος τοῖς φίλοις . || Επιζήμιος στους φίλους .
3 . Ευπείθεια , υποταγή και τα αντίθετά τους ( εὐπειθής , ὑπήκοος , ὑπηρέτης , κ . ά .)
✓ Ἵππος εὐπειθής τῷ ἡνιόχῳ . || Άλογο πειθαρχικό στον ηνίοχο . ✓ Ἀπειθής τοῖς ἄρχουσι . || Ανυπάκουος στους άρχοντες .
4 . Ακολουθία , διαδοχή , προσέγγιση , επικοινωνία , μίξη , γειτνίαση , συγγένεια και τα αντίθετά τους ( ἀκόλουθος , διάδοχος , ὅμορος = γειτονικός , γείτων , κοινός , συγγενής , ἄμικτος , κ . α .)
✓ Ἀκόλουθα τούτοις πράττω . || Πράττω σύμφωνα με αυτά . ✓ Πᾶσιν ἡ τύχη κοινή . || Η τύχη είναι κοινή για όλους .
5 . Αυτό που ταιριάζει ή αρμόζει και το αντίθετο ( ἁρμόδιος , ἀνάρμοστος , πρεπώδης , ἀπρεπής , κ . ά .)
127