Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου «Το άγνωστο κείμενο» | Page 110

Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
στον αριθμό και την πτώση , και μόνο τυχαία μπορεί να είναι η συμφωνία τους ως προς το γένος .
✓ ὁ μὲν ἄρα νόμιμος δίκαιός ἐστιν || όποιος επομένως τηρεί τους νόμους είναι δίκαιος .
✓ πᾶς ἐστι νόμος εὕρημα μὲν καὶ δῶρον θεῶν || κάθε νόμος είναι εύρημα και δώρο των θεών .
Σε αρκετές περιπτώσεις όμως , όταν το υποκείμενο είναι μια αφηρημένη ή γενική έννοια , το κατηγορούμενο βρίσκεται σε ουδέτερο γένος ενικού αριθμού , ανεξάρτητα από το γένος του υποκειμένου .
✓ πάντων δεινότατόν ἐστι διαβολή || η συκοφαντία είναι το πιο φοβερό απ ' όλα .
✓ ἡ μὲν φύσις ἐστὶν ἄτακτον || η φύση είναι κάτι το απείθαρχο .
Στις περιπτώσεις αυτές εννοείται κανονικά ως κατηγορούμενο κάποιο ουσιαστικό : πρᾶγμα , χρῆμα , κτῆμα ή η αόριστη αντωνυμία τι , όπως φαίνεται από τις φράσεις στις οποίες το κανονικό κατηγορούμενο δεν έχει παραλειφθεί .
✓ οὕτω κοινόν τι ἄρα χαρᾷ καὶ λύπῃ δάκρυά ἐστιν || τα δάκρυα λοιπόν είναι κάτι το τόσο κοινό στη χαρά και στη λύπη .
✓ ἐγκράτεια καλόν τε κἀγαθὸν ἀνδρὶ κτῆμά ἐστιν || η εγκράτεια είναι απόκτημα για τον ολοκληρωμένο άνδρα .
Γενική κατηγορηματική . Πολλές φορές στη θέση ενός κατηγορουμένου που εκφέρεται σε όμοια πτώση με το υποκείμενο βρίσκουμε τη γενική ενός ουσιαστικού η οποία έχει επίσης κατηγορηματική λειτουργία , π . χ . η ομοιόπτωτη εκφορά ἡ οἰκία ἐστὶ πατρική , μπορεί να αντικατασταθεί από την ετερόπτωτη ἡ οἰκία ἐστὶ τοῦ πατρός , όπως συμβαίνει και στα νέα ελληνικά . Η γενική αυτή που έχει θέση κατηγορουμένου ονομάζεται γενική κατηγορηματική και μπορεί να δηλώνει :
α . τον κάτοχο ενός πράγματος ή μιας ιδιότητας ( γενική κατηγορηματική κτητική ) ✓ ( Χαλκηδών ), ἣ βασιλέως μέν ἐστιν || η Χαλκηδόνα , η οποία ανήκει στον
Πέρση βασιλιά .
107