ΣΥΝΟΜΙΛΟΥΜΕ...
Η μουσική ως καθρέφτης της κοινωνίας και της νεανικής ταυτότητας …
μουσική είναι διαχρονικά από τα πιο δυνατά μέσα έκφρασης του ανθρώπου. Από τα
Η πρώτα μας χρόνια ως την ενηλικίωση μάς ακολουθεί σε χαρές, εντάσεις, μοναξιά και σκέψεις. Ειδικά για τους νέους δεν είναι απλώς « ωραίο άκουσμα »· είναι καθημερινότητα, παρέα, αλλά και κομμάτι της ταυτότητάς τους. Μέσα απ’ αυτήν, αρκετοί έφηβοι ψάχνουν να καταλάβουν τον εαυτό τους και να πουν ή μάλλον να δείξουν, όσα δυσκολεύονται να πουν ανοιχτά.
Τα οφέλη της μουσικής είναι πολλά και συλλαμβάνουν και την ψυχολογία αλλά και τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Μπορεί να σε χαλαρώσει μετά από μια κουραστική σχολική μέρα, να μειώσει το άγχος, να ανεβάσει διάθεση. Αλλά δίνει και ενέργεια, έμπνευση, κίνητρο, ενώ συχνά βοηθά στη συγκέντρωση και στη δημιουργικότητα. Για πολλούς μαθητές είναι ένα « καταφύγιο ». Ένας δικός τους χώρος, όπου νιώθουν ασφάλεια και ελευθερία.
Πέρα από τα ψυχολογικά, η μουσική παίζει ρόλο και στο χτίσιμο της προσωπικότητας. Μέσα από τραγούδια, στίχους και είδη, οι νέοι έρχονται σε επαφή με ιδέες, αξίες και κοινωνικά μηνύματα. Δεν το λες και μικρό πράγμα! Ένα τραγούδι μπορεί να σε βάλει σε σκέψεις, να σε ευαισθητοποιήσει ή να σε σπρώξει σε αμφισβήτηση. Οπότε, δεν είναι μόνο ψυχαγωγία. Είναι και πνευματική καλλιέργεια.
Μα στη σύγχρονη εποχή φαίνεται κι ένα άλλο φαινόμενο που θέλει προσοχή: η σταδιακή απώλεια της προσωπικής βούλησης στην επιλογή μουσικής, κυρίως στους νέους. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι πλατφόρμες « streaming » και η συνεχής προβολή συγκεκριμένων τραγουδιών φτιάχνουν τάσεις που απλώνονται πολύ γρήγορα. Κι έτσι, πολλοί έφηβοι ακούνε τραγούδια όχι επειδή τους εκφράζουν στ’ αλήθεια, αλλά επειδή « παίζουν » και είναι αποδεκτά από την πλειοψηφία.
Το φαινόμενο αυτό πάει « χέρι χέρι » με την ανάγκη των νέων για αποδοχή και ένταξη. Σε μια ηλικία όπου η γνώμη των συνομηλίκων μετράει καθοριστικά, η μουσική συχνά γίνεται εργαλείο κοινωνικής ταύτισης. Έτσι η επιλογή
της μουσικής γλιστρά από προσωπική ανάγκη σε κοινωνική συνήθεια. Ακούγεται « επειδή έτσι κάνουν όλοι », όχι επειδή καθρεφτίζει τον εσωτερικό κόσμο του ατόμου.
Κι όμως, η μουσική κρατάει τη δύναμη να σε ξυπνήσει και να σε σπρώξει στη συνειδητή επιλογή. Κάποια στιγμή ένας στίχος, μια μελωδία ή ένα αλλιώτικο μουσικό είδος μπορεί να κάνει τον νέο να αναρωτηθεί τι στ’ αλήθεια του αρέσει και τι τον εκφράζει. Εκεί αρχίζει η αναζήτηση της προσωπικής μουσικής ταυτότητας, που συχνά « δένει », θέλοντας και μη, με την ευρύτερη αναζήτηση του εαυτού. Η μουσική παύει να είναι απλώς μόδα · γίνεται τρόπος έκφρασης και αυτοπροσδιορισμού.
Τελικά, η μουσική έχει σημαντική θέση στη ζωή των νέων και για τα οφέλη που δίνει αλλά και για τον ρόλο της στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους. Σε έναν κόσμο όπου οι τάσεις αλλάζουν διαρκώς και οι επιλογές « σερβίρονται » έτοιμες, η πρόκληση για τη νεολαία είναι να μη χάσει την αυθεντικότητά της. Καθαρά πράγματα … Να μάθει να ακούει μουσική όχι μόνο με τ’ αφτιά, αλλά και με σκέψη, με κριτική διάθεση. Γιατί, στο κάτω κάτω, η μουσική αξίζει όταν είναι συνειδητή επιλογή και όχι απλώς μια τάση της εποχής.
Δανάη Γαβαλά β1
ΣΥΝΟΜΙΛΟΥΜΕ...
55