ΣΥΝΟΜΙΛΟΥΜΕ ...
Η ανάγκη του πολιτεύεσθαι … στη σχολική ζωή
« Το κύριο γνώρισμα του πολίτη είναι η συμμετοχή στην απονομή δικαιοσύνης και στην άσκηση εξουσίας »
Αριστοτέλης
Στο προηγούμενο τεύχος « Αποτυπώματα », συζητήθηκε η ανάγκη του ανθρώπου να είναι μέλος ενός κοινωνικού συνόλου - η ανάγκη του « ανήκειν ». Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όμως , είναι η ανάγκη του να πολιτεύει εντός αυτής - η ανάγκη του πολιτεύεσθαι . Να είναι δηλαδή ενεργό μέλος του συνόλου στο οποίο ανήκει , κάτι που εκφράζεται είτε με τη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων είτε με την άμεση ενασχόληση με την οργάνωση και τη λειτουργία της κοινότητας στην οποία ανήκει . Η ανάγκη αυτή , ανεξάρτητα από το αν και κατά πόσο εκδηλώνεται , είναι παρούσα σε κάθε μέλος ενός συνόλου . Αυτό έγκειται στο γεγονός ότι κανένας άνθρωπος δεν αρέσκεται στην αυταρχική επιβολή κανόνων , αρχών και στην αδράνεια ως μοναδική αντίδραση έναντι αυτών . Είναι , λοιπόν απολύτως λογικό πως το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι αποτελούν την βάση όλων των σύγχρονων δημοκρατιών . Τα δικαιώματα αυτά εκφράζουν αυτήν τη φυσική ανάγκη του ανθρώπου και την εκπλήρωσή της , με το εκλέγειν και το εκλέγεσθαι να είναι αποτελέσματα του πολιτεύειν . Πώς εκφράζεται όμως η ανάγκη του πολιτεύεσθαι και με ποιους τρόπους αυτή απαντάται εντός μιας σχολικής κοινότητας ;
Την ανάγκη του πολιτεύεσθαι εμείς οι μαθητές την βιώνουμε σε καθημερινή βάση . Έστω πως το σχολείο διοργανώνει μια εκπαιδευτική επίσκεψη σε ένα μουσείο . Μόλις η πλειοψηφία των μαθητών ενημερωθούν σχετικά , κατά πάσα πιθανότητα θα απογοητευτούν και η αλλαγή του προορισμού της επίσκεψης θα γίνει καθολικό αίτημα . « Μουσείο ! Δεν είμαστε καλά . Άμα εγώ διάλεγα που θα πάμε , θα πρότεινα το μέρος χ .», λέει ένας μαθητής , « Αν είναι να πάμε στο x ας πάμε καλύτερα σε μουσείο ! Στο μέρος ψ θα περνάγαμε πολύ καλύτερα .», απαντά ένας άλλος . Και οι δύο τους έχουν προτάσεις για τον προορισμό της υποθετικής εκδρομής και είναι αντιληπτή η επιθυμία τους να τις εκφράσουν , να ακουστούν και να ληφθούν υπόψη κατά τη λήψη της τελικής απόφασης . Διακατέχονται , δηλαδή , από την ανάγκη του πολιτεύεσθαι εντός της σχολικής κοινότητας . Από τους υπόλοιπους μαθητές κάποιοι συμφωνούν με την επιλογή του προορισμού χ και άλλου με του ψ . Και αυτοί διακατέχονται από την ανάγκη του πολιτεύεσθαι . Όλοι ασχολούνται με τη λήψη της απόφασης αυτής . Με τη μόνη διαφορά πως οι δύο πρώτοι μαθητές θέτουν τις ιδέες τους , ενώ οι υπόλοιποι επιλέγουν ποιον από τους δύο θα υποστηρίξουν . Όλοι , όμως , εκδηλώνουν την ανάγκη τους να είναι μέρος αυτής της απόφασης με τον έναν ή τον άλλον τρόπο .
Σε μια πραγματική σχολική κοινότητα , σε αντίθεση με την υποθετική που χρησιμοποιήθηκε ως παράδειγμα νωρίτερα , όλα τα παραπάνω λαμβάνουν χώρα με έναν πιο συγκροτημένο και οργανωμένο τρόπο , με την εφαρμογή του θεσμού των δεκαπενταμελών συμβουλίων . Ένα δεκαπενταμελές συμβούλιο είναι ένα σώμα μαθητών που έχει εκλεγεί από το σύνολο της σχολικής κοινότητας , ώστε να το εκπροσωπεί κατά τη λήψη αποφάσεων . Κάθε μαθητής έχει το δικαίωμα να επιδιώξει την εκλογή του και να ψηφίσει για την εκλογή άλλων μαθητών στο πλαίσιο αυτό .
Στις 3 Νοεμβρίου κατά τη διάρκεια του δευτέρου διαλείμματος συναντήσαμε την πρόεδρο , Βασιλική Νταούλα και τον γραμματέα , Νικόλα Δημαγκίκα του δεκαπενταμελούς συμβουλίου του Γυμνασίου της σχολής μας για το σχολικό έτος 2023-24 . Στο ερώτημα που τους θέσαμε « Γιατί πιστεύεις πρέπει να θέσει κανείς υποψηφιότητα για το δεκαπενταμελές του σχολείου ;», οι απαντήσεις τους ήταν :
ΣΥΝΟΜΙΛΟΥΜΕ ...
73