ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
104
ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
Η ιστορία μιας κάμπιας
μαγική μεταμόρφωση μιας κάμπιας σε πεταλούδα αποτελεί ένα από τα ανεξήγητα μυστήρια της
Η φύσης . Ένα άσχημο πλάσμα σφηνώνεται μέσα σε ένα κουκούλι , για να εκκολαφθεί λίγες ημέρες ( ή μήνες αργότερα ) ως μια εντυπωσιακή « χορεύτρια » των αιθέρων .
Η συγκεκριμένη διαδικασία της ολομεταβολής ή αλλιώς της ολοκληρωτικής μεταμόρφωσης βασίζεται σε τέσσερα στάδια ζωής κατά τα οποία το έντομο αποκτά διαφορετική μορφή κάθε φορά : το εμβρυϊκό στάδιο , υπό μορφή αβγού , το στάδιο της προνύμφης ή κάμπιας , το στάδιο της χρυσαλλίδας και το τελικό στάδιο του ενήλικου εντόμου .
Τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στο κουκούλι κατά τη διάρκεια των ημερών που το πανέμορφο λεπιδόπτερο βρίσκεται ερμητικά κλεισμένο ; Πώς τρέφεται ; Πώς ακριβώς αναπτύσσεται ; Πώς από κάμπια καταλήγει σε ζωντανό « έργο τέχνης »;
Αρχικά η κάμπια βρίσκει ένα ασφαλές σημείο και αρχίζει να υφαίνει γύρω από το σώμα της ένα « μεταξωτό » κουκούλι ή εκδύεται την επιδερμίδα της δημιουργώντας μια μικρή « τσέπη » μέσα στην οποία θα κρυφτεί . H κάμπια , σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των ερευνητών αποτελεί ένα τεράστιο γαστρεντερικό σύστημα , το οποίο καταλαμβάνει περίπου το 90 % του συνολικού μεγέθους του εντόμου . Πρόκειται δηλαδή για μια αποθήκη , όπου καταλήγουν οι τεράστιες ποσότητες τροφής που καταναλώνει , ώστε να έχει ενέργεια στο στάδιο της μεταμόρφωσης .
Ακόμα πιο αλλόκοτο φαντάζει όμως αυτό που συμβαίνει μέσα στο κουκούλι . Τα πεπτικά ένζυμα της κάμπιας αρχίζουν να διασπούν τα περισσότερα από τα κύτταρα της σε μια « χημική σούπα ». Αυτό που απομένει τελικά στο εσωτερικό της χρυσαλλίδας είναι συνήθως μια πολύ πλούσια σε θρεπτικά συστατικά « σούπα » από την οποία θα αρχίσει να σχηματίζεται η πεταλούδα . Ωστόσο , ορισμένες από τις δομές της κάμπιας παραμένουν ανέπαφες , όπως το έντερο και οι τραχειακές σωλήνες ( για την αναπνοή ). Ανθεκτικά στη διαδικασία μετασχηματισμού είναι επίσης και κάποιες συστάδες κυττάρων που ονομάζονται « φανταστικοί δίσκοι », τα οποία περιέχονται στο σώμα της κάμπιας για όλη της τη ζωή και μοιάζουν πολύ με βλαστοκύτταρα . Κατά τη διάρκεια της μεταμόρφωσης , τα κύτταρα αυτά διαιρούνται γρήγορα . Στην αρχή , αντιμετωπίζονται ως εισβολείς και δέχονται επίθεση από το ανοσοποιητικό σύστημα της κάμπιας . Αλλά τελικά κατακλύζουν τα λιγότερα κύτταρα της κάμπιας και αρχίζουν να χρησιμοποιούν τις πρώτες ύλες γύρω τους για να συναρμολογήσουν νέες δομές πεταλούδας , όπως φτερά , πόδια , μάτια και κεραίες . Αυτές οι δομές τελικά συνδέονται με τα υπόλοιπα μέρη και αναδύεται η πρόσφατα συναρμολογημένη πεταλούδα .
Η όλη διαδικασία μπορεί να διαρκέσει μόλις δύο εβδομάδες σε ορισμένα είδη . Οι μεταβολές που συντελούνται είναι τεράστιες . Μορφολογία , διατροφή , τρόπος κίνησης και αίσθησης είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά που διαφέρουν απόλυτα πριν και μετά την μεταμόρφωση .
Παρόλο όμως που η κάμπια κυριολεκτικά πολτοποιείται μέσα στο κουκούλι , πρόσφατες έρευνες φέρνουν στο φως νέα στοιχεία που αποκαλύπτουν πως η πεταλούδα διατηρεί κάποιες από τις αναμνήσεις της . Συγκεκριμένα σε ένα πείραμα του Πανεπιστημίου Georgetown στις ΗΠΑ τα υποκείμενα υποβάλλονταν στην εξής διαδικασία : Περνούσαν αρχικά μέσα από έναν δίαυλο και έπρεπε να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο διαδρομές . Στην πρώτη δεν συνέβαινε τίποτα ιδιαίτερο , ενώ στην δεύτερη εκτίθονταν παράλληλα σε μία χημική ουσία και σε ένα ηλεκτρικό σοκ ( μία δυσάρεστη εμπειρία ). Πολλές κάμπιες ( περίπου 80 %) ξεκίνησαν να αποφεύγουν την επίπονη διαδρομή ήδη και πριν την μεταμόρφωση . Ύστερα από την μεταμόρφωση σχεδόν το 80 % των προνυμφών απέφυγαν την συγκεκριμένη χημική ουσία όταν επαναλήφθηκε το πείραμα . Οι ερευνητές συμπέραναν πως οι κάμπιες όχι μόνο συνέδεσαν την ουσία με ένα αρνητικό βίωμα και για αυτό απομακρύνονταν από αυτήν , αλλά συγκράτησαν αυτό το μάθημα και στο επόμενο στάδιο της ζωής τους , αυτό της πεταλούδας . Εικάζεται επίσης πως χρησιμοποιούν τις αναμνήσεις αυτές για να εντοπίσουν το είδος του φυτού με το οποίο τρέφονταν ως κάμπιες και να εναποθέσουν εκεί τα αυγά τους .
• https :// www . newscientist . com / article / dn13412- butterflies-remember-caterpillar-experiences /
• https :// www . sciencefocus . com / nature / whatactually-happens-when-a-caterpillar-becomes-abutterfly-is-it-a-pokemon-situation-or-more-of-acronenberg-thing /
• https :// el . interestrip . com / caterpillars-melt-almostcompletely-before-growing-into-butterflies-in-thechrysalis
• https :// www . tovima . gr / 2013 / 08 / 10 / science / i- metamorfwsi-mias-petaloydas /
ΑΝΔΡΈΑΣ ΚΑΒΑΛΛΆΡΗΣ Α4