Prezentacja
Wstęp do sesji poświęconej pojedynczym elementom projektu
Speaker: Aleksandra Kalisz, ICEAH, Auschwitz-Birkenau State Museum
Drugi dzień konferencji poświęcony był prezentacjom różnorakich działań realizowanych w ramach trzyletniego wspólnego projektu we współpracy z Domem Anne Frank. Na projekt składało się pięć elementów: edukacja online, wymiany nauczycieli, wizyty studyjne dla edukatorów, szkolenie dla grupy młodych liderów oraz opracowanie scenariusza wizyty w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau z punktu widzenia odwiedzających o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Jeden z najważniejszych celów obejmował zwiększenie dostępności miejsc pamięci dla tych, którzy nie mogą zobaczyć ich osobiście. Przykład stanowią lekcje internetowe, które umożliwiają ludziom z całego świata uzyskanie informacji na temat Holocaustu; dzięki udziałowi w wymianach nauczyciele przekazują tę wiedzę dalej swoim uczniom; młodzi liderzy mogą przekazywać informacje swoim rówieśnikom, a kolejny projekt obejmuje opracowanie planu zwiedzania dla osób o specjalnych potrzebach, dzięki któremu będą mogły zdobyć wiedzę o takich miejscach pamięci, jak Auschwitz dostosowaną do swoich niepełnosprawności. „Zapoznając się z punktami wchodzącymi w skład projektu, gdy pełniłam funkcję jego koordynatora, zauważyłam, że dużą wagę przywiązywano do dostępności miejsca pamięci dla osób o specjalnych potrzebach.
Chodziło w tym miejscu o język, jakim się posługiwaliśmy, co stanowi wyzwanie dla ogółu edukatorów w Polsce oraz ogólnie dla edukatorów w muzeach. W jaki sposób powinniśmy definiować grupy charakteryzujące się bardzo specyficznym sposobem nauki o rzeczywistości bez ich stygmatyzowania? Grupa ta jest bardzo zróżnicowana, a wspólnie definiujemy ją jako zwiedzających o specjalnych potrzebach. Ci ludzie posługują się innym językiem komunikacji niż ten, jakiego my zazwyczaj używamy” – Aleksandra Kalisz, MCEAH.W celu lepszego zrozumienia tej konkretnej grupy odbiorców muzeum podjęło współpracę z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz osób z upośledzeniem bądź niepełnosprawnością wzrokową lub słuchową, takimi jak warszawska fundacja „Kultura bez Barier”. Zespół pracujący nad projektem wziął również udział w różnych sesjach szkoleniowych i warsztatach w Wadowicach, w ramach których rozwijał zrozumienie wobec różnych typów niepełnosprawności wzrokowej. Po okresie przeprowadzania badań naukowych przyszedł czas na specjalne zwiedzanie zatytułowane „Trudne Proste Słowa”. „Zostało ono stworzone z myślą o osobach cierpiących na łagodne bądź umiarkowane trudności w uczeniu się lub dysfunkcje poznawcze”. Narracja została dostosowana do ich potrzeb; nie jest tak szczegółowa, jak w przypadku standardowego zwiedzania, ani nie tak skomplikowana, ponieważ dla tej grupy zbyt duża ilość szczegółów stanowiłaby problem. Wiele pracy włożono w wybranie kluczowych pojęć, dat, ważnych nazwisk oraz odczuć, takich jak głód, poniżenie, prześladowanie i cierpienie, które w ramach całej wizyty komunikowane były z użyciem specyficznych słów umożliwiających ich zrozumienie przez grupę docelową. Wizyta dostępna jest również w języku angielskim, dzięki czemu trafia do największej możliwej liczby odbiorców. W dalszej kolejności proces uczenia się zostanie uzupełniony o wystawę. Jest to ciągły projekt opracowany przez Roberta Płaczka w oparciu o sztukę tworzoną przez byłych więźniów, którego założeniem jest prezentowanie codziennych doświadczeń będących udziałem więźniów za pośrednictwem materiałów wizualnych. Mając na uwadze zapewnienie dostępu do wiedzy historycznej odwiedzającym z zaburzeniami wzroku stworzono tłoczone płaskorzeźby ukazujące jak najwięcej szczegółów topografii obozu. Trudność stanowił jednak fakt, iż w przypadku takiej formy przekazu im mniej szczegółów, tym lepiej.
Pod uwagę brana jest współpraca z fundacjami doświadczonymi na polu edukacji muzealnej odwiedzających o specjalnych potrzebach w celu zweryfikowania skuteczności prowadzonych działań.