İpekyolu Medeniyetleri temmuz 2013 sayı 8 | Page 49

Tabakhane Vadisi
Ortahisa
Maraş Caddesi
2. Etap
1. Etap
3. Etap
4. Etap
Zağnos Vadisi
Tanjant Yolu
Devlet Sahil Yolu imar afları ve yerel yönetimlerin hatalı yönetim anlayışları da çarpık ve sağlıksız kentleşme hareketlerini körüklemiştir. Kısaca, 1950 sonrası dönemde kırdan kente doğru yaşanan göçe hazırlıksız yakalanan kentler de, gecekondulaşma, kaçak yapılaşma, rant çekişmeleri ve af kanunları ile günümüze kadar gelen bir süreç yaşadığı söylenebilir. Bunun sonucunda fiziki, sosyal ve çevresel açıdan pek çok sorunu barındıran kentsel ortamlar oluşmuştur. Ülkemizde, yaşanabilir kentler ve sürdürülebilir çevreler oluşturmak için kentsel dönüşüm çalışmalarına olan talep giderek artmıştır.
Kentsel Dönüşüm, ülkemizdeki kentlerindeki çarpık kentleşme ve beraberindeki sorunların çözümü için önemli bir yöntem olarak görülmektedir. Ülkemizde, bu yöntemin hayata geçirilmesinde en önemli aktörün Toplu Konut İdaresi( TOKİ) olduğunu söylemek yanlış olmaz. TOKİ, dar gelirliler için konut sorununu çözmek ve sağlıklı kentsel alanları oluşturmak amacıyla 1984 yılında kurulmuştur.
Bu kurum, kentsel dönüşüm çalışmalarında finansman, arazi sunumları ve alt yapı yatırımlarını sağlamakta ve bazı inşaatları da yürütmektedir. Özellikle 2002 sonrasında inşaat faaliyetlerini büyüten TOKİ, orta ve üst gelir gruplarına kar amaçlı konut üretimini hızlandırarak, elde ettiği kazançla düşük gelir gruplarına yönelik konut üretimini sübvanse etmektedir.
TOKİ, 81 ilde eskiyen kent dokularının yenilenerek sağlıklı yaşam alanlarına dönüştürmek için yerel yönetimler ile işbirliği içinde çalışmaktadır. İlgili kurumlar, her yerleşmenin sorunlarına ve potansiyellerini dikkate alarak farklı ölçekte ve kapsamda sayısız kentsel dönüşüm projeleri üretmektedir. Bu süreçte yerel halkın sorunları, öncelikleri ve taleplerini dikkate alan katılımcı yaklaşımlar benimsenmiştir. Trabzon ilinde de benzer şekilde çok sayıda kentsel dönüşüm projesi yapılmaktadır.
1.2. Trabzon Kentsel Dönüşüm Projeleri
TOKİ, Trabzon ilinde yerel yönetimlerle işbirliği halinde il merkezinde Zağnos, Tabakhane, Ayasofya, Çömlekçi, Ortahisar ve Narlıbahçe( valilik, belediye yeni hizmet binası ve yakın çevresi), ilçelerde ise Pelitli, Çağlayan, Araklı ve Yomra’ da kentsel dönüşüm ve gelişim projelerini sürdürmektedir. ZağnosVadisi Projesi’ nin büyük bölümü tamamlanmıştır, Tabakhane, Ortahisar ve Ayasofya Projeleri devam etmektedir. Çömlekçi ve Narlı Bahçe Projeleri’ ne ise yeni başlanmıştır. Projelerin kapsamı incelendiğinde, Trabzon’ da gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projeleri, Türkiye’ de bugüne kadar yapılan kentsel dönüşüm projeleri içinde en kapsamlı ve büyük bütçeli örnek projeler arasında yer aldığı görülmektedir. Bu projelerin
49
İpek Yolu Medeniyetleri