∑ §„ UÊŸË
‹ ı≈U ¡ Ê • Ù – ∑ § Ê∑ § Ê • Ê ¬ ÃÙ ⁄ U „ Ÿapple ŒÙ, ◊È ¤ Êapple
• Ê ¬ ∑ § Ë ÄUÿÊ •’ Á∑ §‚ Ë ∑ § Ë ÷ Ë ¡ L §⁄ Uà Ÿ „ Ë ¢ „ Ò, ◊Ò ¥ •¬ ŸË ¬ àŸË ∑ § Ù πÈŒ „ Ë … Í ¥… ‹ Í ¢ª Ê – ◊È ¤ Êapple ÃÙ Á∑ §‚ Ë ‚ apple © ê◊ËŒ ⁄ UπŸË „ Ë Ÿ „ Ë ¢ øÊÁ „ ∞ ÕË – flÒ ‚ apple ÷ Ë ÷ª flÊŸ © ã „ Ë ¢ ∑ § Ë ◊ŒŒ ∑ §⁄ UÃÊ „ Ò ¡ Ù •¬ ŸË ◊ŒŒ πÈŒ ∑ §⁄ UÃapple „¢ Ò • ı ⁄ U ◊apple ⁄ Uapple’¥‡ ÊË flÊ ‹ apple ÃÙ ◊apple ⁄ Uapple ‚ ÊÕ „ Ò Ÿ? ÿapple „ È߸ Ÿ „ Ë ⁄ UÙ ¥ flÊ ‹ Ë’ ÊÃ, ÿapple ‹ Ù ∞∑ § ª⁄ U◊Ê- ª⁄ U◊ øÊÿ Á ¬ ÿÙ – ⁄ U◊apple ‡ Ê’ Ù ‹ Ê – ∑ §⁄ UË’ ŒÙ ◊ „ ËŸapple ‚ apple ÿ „ Ë øÊÿ ∑ § Ë ŒÈ∑ § ÊŸ • ı ⁄ U ⁄ U◊apple ‡ Ê „ Ë ©‚ ∑ § Ê ÁΔ∑ § ÊŸÊ Õapple – ‚ Ê ⁄ UÊ ÁŒŸ ¬ ÈÁ ‹‚ ∑‘§ øÄ∑ §⁄ U ∑ § Ê≈UÃapple’ ËÃÃÊ • ı ⁄ U ⁄ UÊà „ ÙÃapple „ Ë ß ‚ Ë ŒÈ∑ § ÊŸ ∑ § Ë’ apple ¥ ø ∑ § Ê Á’ Sà ⁄ U’ ŸÊ∑ §⁄ U ‚ Ù ¡ ÊÃÊ – flÙ ⁄ U◊apple ‡ Ê øÊÿflÊ ‹ Ê ÷‹ Ê • ÊŒ◊Ë ÕÊ ¡ Ù ©‚ apple ß ‚ à ⁄ U „ ¬« ∏Ê ⁄ U „ Ÿapple ŒappleÃÊ ÕÊ • ı ⁄ U ∑ §÷ Ë ŒÿÊ • ÊÃË ÃÙ øÊÿ Á’ S∑ § È≈U Œapple ŒappleÃÊ – ßœ ⁄ U Δ ¢« Ÿapple ÷ Ë „ À∑ § Ë „ À∑ § Ë ŒSÃ∑ § Œapple ŒË ÕË – ‚ ÊÃ’¡ Ãapple „ Ë •¢ œapple ⁄ UÊ ª„⁄ UÊŸapple ‹ª ÃÊ • ı ⁄ U ¬ flŸ ∑ § Ù Á »§⁄ U © ŒÊ ‚ Ë ÉÊapple ⁄ U ‹ appleÃË, „⁄ U ÁŒŸ ¡’ fl „ ‚ È’„ © ΔÃÊ ÃÙ ‚ ÙøÃÊ • Ê ¡ ‡ ÊÊ◊ ÃÙ „ ◊Ê ⁄ UË ª ËÃÊ ◊apple ⁄ Uapple ‚ ÊÕ „ Ù ª Ë ◊ ª⁄ U ©‚ apple © ŒÊ ‚ Ë „ Ë „ ÊÕ ‹ª ÃË ÕË – ∑ §‹ ∑ § Ë ÉÊ≈UŸÊ Ÿapple ÃÙ ©‚ apple ∞∑ § Œ◊ • ㌠⁄ U ‚ apple ÃÙ « ∏ ÁŒÿÊ ÕÊ, ¡’ ŒÙ ◊ „ ËŸapple ∞∑ §-∞∑ § ‚¥÷ ÊflŸÊ • Ù ¢ ∑ § Ù ¿ ÊŸŸapple ∑‘§’ ÊŒ ©‚ apple ∞∑ § ∑ § ÙΔË ◊apple ¥ ª ËÃÊ ‚»§ Ê߸ ∑ §⁄ UÃË „ È߸ Á◊ ‹ Ë ÃÙ ©‚ ∑ § Ë πÈ ‡ ÊË ∑ § Ê ÁΔ∑ § ÊŸÊ „ Ë Ÿ ⁄ U „ Ê, ÷ Ê ª ∑ §⁄ U ª ËÃÊ ‚ apple Á ‹¬ ≈U ª ÿÊ – ª ËÃÊ ∑ § Ë • Ê ¢ πÙ ¥ ◊apple ¥ ¬ ÊŸË
• Ê ª ÿÊ –’« ∏Ë ◊ÈÁ ‡ ∑ §‹ ‚ apple ŒÊ ¥ ÃÙ ¥ ∑ § Ù • ㌠⁄ U ÷ Ë ¥ øÃapple „ È∞ ª ËÃÊ Ÿapple • ㌠⁄ U ∑‘§ ÁŸ∑ §‹ Ÿapple flÊ ‹ apple Áfl ‹ Ê ¬ ∑ § Ù ⁄ UÙ∑ § Á ‹ ÿÊ – à ÷ Ë ª Ê « ¸ • Ê ª ÿÊ • ı ⁄ U © Ÿ ŒÙŸÙ ¢ ∑ § Ù •‹ª ∑ §⁄ U∑‘§ ¬ flŸ ∑ § Ù œÄ∑apple § ◊Ê ⁄ U∑ §⁄ U’ Ê „⁄ U ∑ §⁄ U ÁŒÿÊ –’ appleøÊ ⁄ UÊ’„ Èà ÁøÀ ‹ ÊÿÊ Á∑ § ÿapple ◊apple ⁄ UË ª ËÃÊ „ Ò – ª ËÃÊ....ª ËÃÊ....... ÃÈ◊ ÉÊ’⁄ UÊŸÊ Ÿ „ Ë ¢ ◊Ò ¥ ÃÈê „ apple ÿ „ Ê ¢ ‚ apple ‹ apple ¡ Ê ©¥ª Ê ◊ ª⁄ U
• Êœapple ‡ ÊéŒ ©‚ ∑ § Ë ¡’ ÊŸ ‚ apple’ Ê „⁄ U „ Ë Ÿ • Ê ¬ Ê∞ Á∑ § ∑ § Ù߸ ÷ Ê ⁄ UË øË ¡ ©‚ ∑‘§ ‚⁄ U ¬⁄ U ‹ª Ë • ı ⁄ U fl „’ apple „ Ù ‡ Ê „ Ù ª ÿÊ – • Ê ¢ πapple πÈ ‹ Ë ÃÙ ŒappleπÊ Á∑ § ©‚ ∑ § Ë Á ¡ ㌠ª Ë ∑ § Ë Ã ⁄ U „’ Ê „⁄ U ÷ Ë SÿÊ „ •¢ œapple ⁄ UÊ » Ò §‹ ª ÿÊ – Á∑ §‚ Ë Ã ⁄ U „ •¬ Ÿapple ‹« ∏π « ∏ÊÃapple „ È∞ ∑ § Œ◊Ù ¢ ‚ apple ¬ ÈÁ ‹‚ S≈Uapple ‡ ÊŸ ¡ Ê∑ §⁄ U ◊ŒŒ ∑ § Ë ª È „ Ê ⁄ U ‹ª ÊŸapple ‹ª Ê • ı ⁄ U Õ∑ § „ Ê ⁄ U∑ §⁄ U fl „ Ë ¥ ‚« ∏∑ § Á∑ § ŸÊ ⁄ Uapple ‚ Ù ª ÿÊ – ÷ Ù ⁄ U „ ÙÃapple „ Ë Á »§⁄ U ¬ ÈÁ ‹‚ S≈Uapple ‡ ÊŸ ¡ Ê ¬„ È ¥ øÊ, à ÷ Ë © Ÿ◊apple ¢ ‚ apple ∞∑ § ¬ ÈÁ ‹‚ flÊ ‹ apple ∑ § Ù ©‚ ∑ § Ë „ Ê ‹ à ¬⁄ U ⁄ U „ ◊ • Ê ª ÿÊ,’ Ù ‹ Ê ΔË∑ § „ Ò ◊Ò ¥ ÃÈê „ Ê ⁄ Uapple ∑ §„ Ÿapple ¬⁄ U ø ‹ ÃÊ „ Í ¢ ¬⁄ U ¤ ÊÍΔ ◊Ã’ Ù ‹ ŸÊ – ¬ ÈÁ ‹‚ ∑ § Ù ‹ apple∑ §⁄ U ¬ flŸ ©‚ Ë ∑ § ÙΔË ¬„ È ¥ øÊ • ı ⁄ U ª ËÃÊ ∑‘§’ Ê ⁄ Uapple ◊apple ¥ ¬ Í ¥¿ Ê – fl „ Ê ¥ ∑‘§ ◊ÊÁ ‹ ∑ § Ÿapple ∑ §„ Ê „ ◊Ê ⁄ Uapple ÿ „ Ê ¢ ª ËÃÊ ŸÊ◊ ∑ § Ë ∑ § Ù߸ ‹« ∏∑ § Ë ∑ § Ê◊ Ÿ „ Ë ¥ ∑ §⁄ UÃË – • Ê ¬ ©‚ apple’ È ‹ Êÿapple „ ◊
πÈŒ „ Ë ©‚‚ apple’ Êà ∑ §⁄ Uapple ¥ª apple – «¥« Ê ‹„⁄ UÊÃapple „ È∞’« ∏apple ⁄ Uı’ ‚ apple „ fl ‹ ŒÊ ⁄ U Ÿapple ∑ §„ Ê – • ㌠⁄ U ‚ apple «⁄ UË ‚„ ◊Ë ∞∑ § ‹« ∏∑ § Ë’ Ê „⁄ U • ÊÿË – ©‚ apple ŒappleπÃapple „ Ë ¬ flŸ ÁøÀ ‹ ÊÿÊ ‚ Ê „’ ÿapple „ Ë ◊apple ⁄ UË ª ËÃÊ „ Ò, ª ËÃÊ ÃÈ◊ «⁄ UŸÊ Ÿ „ Ë ¢ ß ¥ S ¬ appleÄU≈U ⁄ U ‚ Ê „’ ∑ § Ù ‚’ ∑ § È ¿ ‚ ø ‚ ø’ ÃÊ ŒÙ – ÄUÿÊ ŸÊ◊ „ Ò Ãapple ⁄ UÊ ‚¬ ŸÊ „ Ò ‚ Ê „’ ◊apple ⁄ UÊ ŸÊ◊ – ÄUÿÊ ÿ „ ÃÈê „ Ê ⁄ UÊ ¬ Áà „ Ò? Ÿ „ Ë ¥ ‚ Ê „’ ◊ ¢ Ò ÃÙ ß ‚ apple ¡ ÊŸÃË Ã∑ § Ÿ „ Ë ¢ „ Í ¢– ¬ flŸ ÷ ıøÄ∑ § Ê ‚ Ê ∑ §÷ Ë ª ËÃÊ ÃÙ ∑ §÷ Ë ¬ ÈÁ ‹‚ flÊ ‹ apple
∑ § Ù ŒappleπÃÊ ⁄ U „ Ê – à ÷ Ë ¬ ÈÁ ‹‚ flÊ ‹ Ê’ Ù ‹ Ê Á∑ § ‚ ÊÚ ⁄ UË ‚⁄ U • Ê ¬ ∑ § Ù Ã∑ §‹ Ë » „ È߸ • ı ⁄ U ‚÷ Ë ‹ Ù ª’ Ê „⁄ U • Ê ª ∞ – ¬ flŸ ∑ §„ ÃÊ ⁄ U „ Ê Á∑ § flÙ ◊apple ⁄ UË ¬ àŸË „ Ò ¬⁄ U Á∑ §‚ Ë Ÿapple ©‚ ∑ § Ë Ÿ ‚ ÈŸË – ‚’ ©‚‚ apple ‡ ÊÊŒË ∑ § Ê ‚’ Íà ◊Ê ¥ª Ãapple ⁄ U „ apple ¬⁄ U flÙ ª⁄ UË’ ‚’ ÍÃ
∑ §„ Ê ¢ ‚ apple ‹ Êÿapple? ¬ flŸ Õ∑ § „ Ê ⁄ U ∑ §⁄ U •¬ Ÿapple ÁΔ∑ § ÊŸapple øÊÿ flÊ ‹ Ë ŒÈ∑ § ÊŸ ¬⁄ U • Ê ª ÿÊ – à ÷ Ë ⁄ U◊apple ‡ Ê Ÿapple ©‚ apple øÊÿ ∑ § Ê ª⁄ U◊Ê- ª⁄ U◊ åÿÊ ‹ Ê ¬ ∑ §« ∏ÊÃapple „ È∞’ Ù ‹ Ê Á∑ § ¬ flŸ ∑ §‹ „ Ë ◊apple ⁄ UË ŒÈ∑ § ÊŸ ◊apple ¥ ∞∑ § ◊Ò « ◊ • ÊÿË ÕË • ı ⁄ U flÙ ª ËÃÊ ¡ Ò ‚ Ë ‹« ∏Á∑ § ÿÙ ¥ ∑ § Ë ‚„ ÊÿÃÊ ∑‘§ Á ‹ ∞ ∞Ÿ ¡ Ë • Ù ø ‹ ÊÃË „ Ò, „ Ù ‚ ∑ § ÃÊ „ Ò flÙ „ ◊Ê ⁄ UË ∑ § È ¿ ◊ŒŒ ∑ §⁄ U ‚ ∑‘§? ∞∑ §’ Ê ⁄ U Á◊ ‹ Ÿapple ◊apple ¥ ÄUÿÊ’ È ⁄ UÊ߸ „ Ò flÒ ‚ apple ÷ Ë ‚ Ê ⁄ Uapple ⁄ UÊSÃapple ÃÙ’¥ Œ „ Ù øÈ∑‘§ „ Ò – ø ‹ Ù „ ◊ ŒÙŸÙ ¢ ø ‹ Ãapple „ Ò • ı ⁄ U ÕÙ « ∏Ë Œapple ⁄ U ◊apple ¥ flÙ ŒÙŸÙ ¥ ◊Ò « ◊ ∑‘§ ‚ Ê◊Ÿapple’ ÒΔapple Õapple – ◊Ò « ◊ Ÿapple ¬ Í ¥¿ Ê Á∑ § ©‚ Ÿapple ÃÈê „ apple ¬„ øÊŸŸapple ‚ apple ÄUÿÙ ¥ ◊ŸÊ ∑ §⁄ U ÁŒÿÊ, •¬ ŸÊ ŸÊ◊ ª‹ à ÄUÿÙ ¥’ ÃÊÿÊ? ◊Ò « ◊ ◊Ò ¥ Ÿapple ª ËÃÊ ∑ § Ë
• Ê ¢ πÙ ¥ ‚ apple ‹ È … ∏∑ § ÃÊ „ È • Ê åÿÊ ⁄ U ŒappleπÊ „ Ò, © Ÿ ‹ Êapple ª Ù ¢ Ÿapple ◊apple ⁄ UË ª ËÃÊ ∑ § Ù «⁄ UÊÿÊ „ Ù ª Ê – • ë ¿ Ê ΔË∑ § „ Ò ÃÈ◊ ‡ ÊÈM § ‚ apple •¬ ŸË’ ÊÃ’ ÃÊ • Ù –’ Ê „⁄ U Ãapple ¡’ ÊÁ ⁄ U ‡ Ê „ Ù ⁄ U „ Ë ÕË, ∑ § ÊÁŸ¸ ‚ ‚ apple Á ª⁄ UÃË ¬ ÊŸË ∑ § Ë’ Í ¥ Œapple ≈U ¬- ≈U ¬ ∑ §⁄ U ⁄ U „ Ë ÕË, ¬ flŸ © Ÿ’ Í ¥ ŒÙ ¥ ∑‘§ ‚ ÊÕ • ÃËà ∑‘§
¬‹ ◊apple ¥ πÙ ª ÿÊ ÕÊ ¡’ ª ËÃÊ ‚ apple ©‚ ∑ § Ë ‡ ÊÊŒË „ È߸ ÕË – ŒÙŸÙ ¥ •¬ ŸË Á ¡ ㌠ª Ë ◊apple ¥ Á∑ § ÃŸÊ πÈ ‡ Ê Õapple – ‚ È’„ flÙ ≈˛appleÄU≈U ⁄ U ø ‹ ÊŸapple ΔÊ∑ § È ⁄ U ∑‘§ πappleà ø ‹ Ê ¡ ÊÃÊ • ı ⁄ U ‡ ÊÊ◊ ∑‘§ • ÊŸapple ∑ § Ê ßãà ¡ Ê ⁄ U ∑ §⁄ UÃÊ Á∑ § ¡ ÀŒË ‚ apple ª ËÃÊ ∑ § Ë’ Ê „ Ù ¥ ∑‘§ • Ê ª Ù ‡ Ê ◊apple ¥ „ Ù ¡ Ê™ §¥– ßœ ⁄ U ª ËÃÊ ÉÊ ⁄ U ¬⁄ U ◊Ê ¢-’ Ê’ Í ¡ Ë ∑ § Ù ¬„‹ apple „ Ë πÊŸÊ Áπ ‹ Ê ŒappleÃË • ı ⁄ U ¬ flŸ ∑‘§ • ÊŸapple ¬⁄ U ŒÙŸÙ ¥ ‚ ÊÕ’ ÒΔ∑ §⁄ U πÊŸÊ πÊÃapple • ı ⁄ U Á »§⁄ U •¬ Ÿapple åÿÊ ⁄ U ∑‘§ ¬‹ Ù ¥ ◊apple ¥ πÙ ¡ ÊÃapple – ◊ ª⁄ U ßœ ⁄ U ∑ § È ¿ ÁŒŸÙ ¥ ‚ apple ¬ flŸ ¬⁄ Uapple ‡ ÊÊŸ ⁄ U „ Ÿapple ‹ª Ê ÕÊ – ª ËÃÊ ∑‘§’„ Èà ¬ Í ¥¿ Ÿapple ¬⁄ U’ Ù ‹ Ê Á∑ § ¬„‹ apple ◊Ò ¥ ßÃŸÊ ∑ § ◊Ê ‹ appleÃÊ ÕÊ Á∑ § ÃËŸ ‹ Ù ª Ù ¢ ∑ § Ê ¬ apple≈U ÷⁄ U ¡ ÊÃÊ ÕÊ ¬⁄ U •’ øÊ ⁄ U „ Ù ª ∞
• ı ⁄ U ∑ §‹ ∑ § Ù ¬ Ê ¥ ø ÷ Ë –’ ëøÙ ¢ Á∑ § ¬⁄ UflÁ ⁄ U ‡ Ê ÷ Ë ÃÙ ∑ §⁄ UŸË „ Ù ª Ë, ‚ ÙøÃÊ „ Í ¢ Á∑ § ‡ Ê „⁄ U ¡ Ê∑ §⁄ U ∑ § Ê◊ ∑ § M §¥ ∑ § È ¿ íÿÊŒÊ • Ê◊ŒŸË „ Ù ¡ Ê∞ ª Ë • ı ⁄ U ∑ § È ¿ ∑ § Ê◊ ∑ § Ê ¡ ÷ Ë ‚ Ëπ ‹ Í ¢ª Ê • ı ⁄ U ©‚ ∑‘§’ ÊŒ ª Ê ¢ fl
58 flÈ◊Ÿ • ÊÚŸ ≈UÊÚ ¬ ÁÙßÚUè w ® v }