Links: Sint-Gillishospitaal anno 2011 | foto Appie Derks
Onder: Sint-Gillishospitaal in de Hoogbrugstraat. Oudste vermelding als
gasthuis in 1286. ‘Hospitaal van zalige Egidius in Wijck’. Later gasthuis voor
arme oudere vrouwen.
69
vroegmissen elders in de stad hadden gemist. En in de huisjes
het beheer van het gasthuis echter door de stad overgenomen
aan het binnenplein bracht de stad regelmatig armen, invaliden
en benoemde het stadsbestuur als beheerders de Sint-
en alleenstaande ouderen onder. Zij konden rekenen op steun
Catharinameesters. In 1610 hield de gasthuisfunctie op te
in de vorm van graan en steenkolen. Uit de jaren 1450 is er een
bestaan.
geval bekend van een vrouw die van melaatsheid was genezen,
Het gasthuis van Sint Nicolaas aan de huidige
maar er als gevolg van de ziekte zo mismaakt uitzag dat zij haar
Brusselsestraat kwam in de dertiende eeuw tot stand in de
leven lang in zo’n huisje mocht wonen. De stad gaf het beheer
heerlijkheid Tweebergen, een gebied waarin de proost van het
over het complex en over het voortdurend groeiende grondbezit
Sint-Servaaskapittel het voor het zeggen had. We komen het in
met opstallen in handen van een aantal Heilige-Geestmeesters,
1265 tegen als het nieuwe gasthuis te Tweebergen. Gasthuis en
evenveel Luikse als Brabantse burgers. Het waren gewilde
kapel lagen in de zuidelijke wand van de Brusselsestraat op de
functies, want 'De Heilige Geest' was uitgegroeid tot een
hoek met de huidige Jekerstraat. In 1414 bleek het beheer te
welvarende instelling met een goede reputatie. Gaandeweg nam
zijn overgenomen door de stad, toen deze gasthuismeesters
het instituut een zo voorname positie in de stad in dat men het
ging benoemen. Een rentmeester in vaste dienst beheerde het
'De Grote Heilige Geest' ging noemen. Daarmee kon men het
rijke goederenbezit. Het beheer liet duidelijk te wensen over,
ook beter onderscheiden van de inmiddels afgesplitste ‘Heilige
want in 1584 verkeerde het gasthuiscomplex in bouwvallige
Geesten’ in Wyck en elders in Maastricht. Deze werden
staat en besloot het stadsbestuur het te sluiten. De goederen
allemaal direct beheerd door het stadsbestuur. Toen aan het
van het gasthuis werden door de collega’s van de Sint-
einde van de vijftiende eeuw de vreselijke melaatsheid eindelijk
Catharinagasthuis overgenomen. De kapel bleef nog even in
le