68
De gasthuizen waren over de stad verspreid en kregen al gauw
een buurtfunctie. Sommige, die beschikten over een kapel of
kerkje, waren het centrum van een ‘kerspel’, een wijk. De stad
was lange tijd verdeeld in dertien kerspelen. Deze speelden
De stedelijke overheid deed eveneens aan sociale zorg, zij het
onder andere een rol in de stadsverdediging door de burgerij.
in mindere mate. Begin dertiende eeuw had de stad daarvoor
De kerspelen werden ook ingezet bij het verrichten van hand-
een complex ingericht op het binnenterrein tussen de Markt en
en spandiensten. Voor de zieke buurtbewoners werden bedden
de Grote Staat. Men noemde het complex, zoals overal in de
in de kapel geplaatst met uitzicht op het altaar, zodat zij de
steden in de omgeving, ‘De Heilige Geest’. Het wordt in 1316
dagelijkse mis konden bijwonen. Van een groot aantal kerspelen
voor het eerst genoemd in de bronnen, namelijk toen het een
is de kerk of kapel in de loop der tijden verdwenen, maar de
testamentaire schenking ontving. De Heilige Geest was bedoeld
kerken van Sint Jan, Sint Matthias en Sint Martinus zijn blijven
voor de opvang en verzorging van door de overheid aangewezen
bestaan.
categorieën personen. In de vijftiende eeuw moest bijvoorbeeld
de rector van de aan de instelling verbonden kapel, de HeiligeGeestkapel aan de Grote Staat, elke morgen rond elf uur een
mis opdragen voor handelaren en vreemdelingen die de