Details van een plattegrond van het belegering van Maastricht. Cletcher 1632. Op de voorgrond buiten de stad de Laserije en de galg. | RCHL GAM 1231
Jan Wijtinc, genaamd van Wesele
55
In 1428 bezocht medicinae doctor Jan Wijtinc, geboren in Wezel, de stad Maastricht. Wijtinc van Wesele was in januari 1427 aan de universiteit van Padua gepromoveerd tot doctor in medicinis. Hij was misschien wel op weg naar huis vanuit Italë, toen hij Maastricht aandeed. Daar kon hij praktische ervaring opdoen en zijn pas verworven kennis toepassen bij de behandeling van de slachtoffers van de pestepidemie die 1428 in Maastricht huishield. Gelukkig overleefde hij zelf de epidemie. Van Wesele werd in 1429 aangesteld als professor in de geneeskunde aan de universiteit van Leuven.
De tijdelijke Maastrichtse pestdokter zou de overgrootvader worden van een van de iconen uit de geschiedenis van de geneeskunde, Andreas van Wesel, beter bekend als Andreas Vesalius. Vesalius was de grondlegger van de moderne anatomie. Hij schreef in 1543 de beroemde anatomieatlas De humani corporis fabrica. Een exemplaar van de eerste herdruk van dit boek uit 1555 bevindt zich in de Stadsbibliotheek van Maastricht.
De beheerders van die goederen, Ziekenmeesters genoemd, waren stedelijke functionarissen, die moesten zweren een rechtvaardig en zuinig beheer te voeren. De Ziekenmeesters brachten ook adviezen uit aan het stadsbestuur, bijvoorbeeld over de opname van een gezond verklaarde, maar ernstig mismaakte melaatse in een van de stedelijke armenhuisjes aan De Heilige Geest, het binnenpleintje tussen de Markt en de Grote Staat. Deze kon daar vervolgens zijn leven lang blijven wonen en kreeg dan ook een jaarlijkse uitkering in graan en kolen.
In Maastricht nam het aantal lepralijders in de vijftiende eeuw zoals elders in Europa snel af. De Grote Tafel van de Heilige Geest, de stedelijke instelling voor armenzorg, nam weldra de eigendommen van het leprozenhuis over. Door achterstallig onderhoud verviel het complex vervolgens tot een ruïne, waarna het stadsbestuur het in 1697 met de grond gelijk liet maken.
Portret van Andreas Vesalius( 1514-1564) aan de obductietafel in Padua. Uit de bekende anatomieatlas van Vesalius De humani corporis fabrica libri septem. Basel 1543.