32
Servaaskerk bevindt. De aanwezigheid van dit belangrijke
geslacht was voor Monulfus reden om zich als bisschop in
Maastricht te vestigen. Ter legitimatie bouwde hij een stenen
kerk op de plek waar een vroegere bisschop, Aravaas, begraven
zou zijn. Zijn bisschopszetel vestigde Monulfus binnen de
Romeinse versterking, in de Petruskerk, de voorganger van de
huidige Onze Lieve Vrouwekerk.
stond aan de basis van de geschiedenis van de intramurale
Maastricht was in de Merovingische periode blijkbaar een
plaats van belang. De rijksvergadering die koning Childebert II
gezondheidszorg in de stad.
Ingegeven door een drang het koningschap te
daar in het jaar 596 belegde, en de reeks van muntmeesters die
legitimeren ten opzichte van de Oost-Romeinse keizers
in de stad werkzaam waren, onderstreepten het bestuurlijke en
ontstond aan het hof van Karel de Grote een diepgaande
het economische belang van de stad. Als bisschopsstad
belangstelling voor de klassieke cultuur. Aken werd verheven
ontwikkelde Maastricht zich geleidelijk ook tot bedevaartsoord.
tot het ‘nieuwe Rome’. Deze gedachte werd gedragen door de
Rond 750, tijdens het episcopaat van Theodard, werd de
geestelijken Alcuinus en Einhard die in Aken en Maastricht
graftempel van Aravaas vervangen door een basilica, toegewijd
actief waren. Naast Aken, het ‘nieuwe Rome’, werd Maastricht
aan diezelfde bisschop, nu geschreven als Servaas. In de
het ‘nieuwe Jeruzalem’. Aken en Maastricht vormden zo het
eeuwen daarna zou deze grafkerk van Sint Servaas steeds meer
politieke en spirituele hart van het Frankische rijk.
pelgrims trekken.
In de achtste eeuw werd het Merovingische
De laatste Maastrichtse bisschop was Walcand,
afkomstig van het Akense hof en executeur-testamentair van
koningshuis opgevolgd door dat van de Karolingen. Toen de
Karel de Grote. Maastricht, nog in 830 vermeld als
bekendste Karolinger, Karel de Grote, zich rond 794 in de
bisschopsstad, verloor in de decennia daarna zijn bisschopszetel
nieuw gebouwde palts in Aken vestigde, kwam het
aan Luik, dat in 881 voor het eerst als bisschopsstad genoemd
regeringscentrum van het grote Karolingische rijk binnen de
wordt. Een nazaat van Karel de Grote, hertog Karel van Neder-
grenzen van het bisdom Maastricht te liggen. Maastricht bleef
Lotharingen, was tussen 973 en 991 de initiator van de huidige
ook onder de Karolingen een belangrijk handelscentrum. Ten
Servaaskerk. De nieuwe kerk werd in 1039 ingewijd en enige
noorden van het castellum en op de oostoever van de Maas,
jaren later werd het stoffelijk overschot van hertog Karel naast
ontwikkelde zich een handelsnederzetting met 1500 inwoners.
dat van Servaas bijgezet.
En dan was er de levendige handel rond het graf van SintServaas. Het aantal pelgrims dat de Servaaskerk bezocht, was
Hoe was het gesteld met de gezondheidszorg in deze periode?
zo groot dat de abdij een gasthuis liet bouwen voor de opvang
Hoewel de Romeinen beschikten over bruikbare medische
van de vele bedevaartgangers. De verzorging van zieke pelgrims
kennis, waren de mogelijkheden van de geneeskunde nog zeer