Osmanlı Devleti’ nin Avrupa karşısında gerilemesine son vermek için batı tarzı eğitim kurumlarının faaliyete geçmesi ve buralarda ders verecek kişilerin Avrupa’ da eğitim alması fikri, 18. yüzyıl sonlarında Sultan Üçüncü Selim döneminde ortaya çıkar. Padişahın emriyle dil öğrenmek ve gelişmeleri yerinde gözlemlemek üzere Fransa’ ya gönderilen İshak Bey, yurt dışına devlet eliyle yollanan ilk Türk olarak tarihteki yerini alır. Daha sonra ağırlıklı olarak askeri okullardan seçilen öğrenciler çeşitli alanlarda eğitim almak üzere Avrupa’ ya gönderilir. Özellikle Tanzimat Fermanı’ ndan sonra yurt dışına yollanan öğrenciler dönüşlerinde yüksek bürokraside görev alacak, milletvekilliği, bakanlık, hatta sadrazamlık makamlarına gelecektir. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte konu yasayla düzenlenecek bir devlet politikası olarak dünya çapında bilim ve sanat insanları çıkaran bir proje olarak karşımıza çıkar.
37