Harç, Vergi ve Diğer Mali Konular
Müdürlüğümüzün 2001/11 sayılı genelgesinde açıklanmış olup, avukatlarca istenen tapu
kaydı ve belge örneklerinin Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin 17. maddesine göre
harca tabi tutulması gerekmektedir.
p. Paylı Mülkiyeti Devam Ettirme Sözleşmesi (Şüyu İdame Mükellefiyeti Sözleşmesinin
Şerhi)
Taksim hakkının bertaraf edilmesinde bunun beyanlar hanesine işlenmesinde taşınmazın
kayıtlı değeri üzerinden, Binde 11,38 oranında harç tahsil edilir.
r. Muvazaa Tarikiyle Vaki Tescillerin Hükmen Düzeltilmesi
Muvazaa tarikiyle vaki tescillerin hükmen düzeltilmesinde kayıtlı değer üzerinden, Binde
136,62 oranında harç tahsil edilir.
Muvazaa, TBK'nın 19. maddesinde düzenlenmiştir. Muva
zaa; tarafların, yaptıkları bir
sözleşmenin hiç hüküm doğurmaması veya görünürdeki sözleşmeden başka bir sözleşmenin
hükümlerini doğurması hususundaki anlaşmalarıdır.
Mutlak muvazaa ve nispi muvazaa
(659)
olarak ikiye ayrılır. Örneğin (A) hacizden mal kaçırmak için (B) arasında aslında olmayan bir
satış işleminin görünürde yapıp tapuya tescil ettirilmesi mutlak muvazaa, (A) malını diğer
mirasçılardan kaçırmak için (B) ye bağışladığı halde görünürde satış işlemi yaparak tapuya
tescil ettirmeleri nispi muvazaadır.
Bu nedenle tapu iptali ve tescil davaları sonucu verilen kararlar irdelenerek, muvazaalı
işlemin iptali söz konusu olduğu hallerde eski malik (muvazaalı satış yapan malik) adına
yeniden tescilinde bu pozisyondan harç tahsil edilir.
Bazı durumlarda muvazaalı işlem nedeniyle muvazaayı yaratan tarafların dışında üçüncü
kişilerin de hak talebi olabilmektedir. Üçüncü kişinin hakkına kavuşabilmesi, muvazaalı
işleme taraf olanlar arasındaki hukuksal ilişkinin iptal edilmesine bağlı olmaktadır. Bu itibarla,
muvazaayı yaratan taraflardan biri adına yapılacak tescil ile üçüncü kişiler lehine yapılacak
tescilin harç uygulaması açısından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
Muvazaalı işlem nedeniyle tescil edilmiş olan taşınmazın kaydının yargısal karar gereği
iptal edilerek muvazaalı işlemin tarafı olan kişi adına (yani eylem ve işlemleri nedeniyle
muvazaaya neden olanlar adına) yapılacak tescillerde Harçlar Kanunun 4 sayılı tarifenin
1/19. maddesi gereği muvazaa tariki ile vaki tescillerin hükmen düzeltilmesinde kayıtlı değer
üzerinde harç alınması; muvazaalı işlem nedeniyle tescil edilmiş olan taşınmazın kaydının
yargısal karar gereği iptal edilerek muvazaalı işlemin tarafı olmayan kişiler adına tapuya tescil
(659)
Öztan, Medeni Hukukun Temel Kavramları sf:794
771