Sözleşme İle Kazanma Yolları
V. ÖMÜR BOYU GELİR SÖZLEŞMESİ
A. Açıklama
Ömür boyu gelir sözleşmesi, gelir borçlusunun gelir alacaklısına, içlerinden birinin
veya üçüncü bir kişinin ömrü boyunca belirli dönemsel edimlerde bulunmayı üstlendiği
sözleşmedir. Sözleşme, aksine açık bir hüküm yoksa gelir alacaklısının ömrü boyunca yapılmış
sayılır. Gelir borçlusunun veya üçüncü bir kişinin ömrüyle sınırlı olarak bağlanmış olan gelir,
aksi kararlaştırılmamışsa gelir alacaklısının mirasçılarına geçer (TBK md. 607).
Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin bir benzeri olan bu sözleşmede, önceden belirlenen
ve hayat boyunca ödenmesi gereken bir gelir (irat) karşılığında, bir mal (taşınır, taşınmaz veya
hak) temlik edilmektedir.(203)
Ömür boyunca gelir sözleşmesinin söz konusu olabilmesi için gelirin, bir insanın
yaşamı süresince devrevi aralıklarla ödenmesi esas alınmalıdır. Buna göre, ömür boyu gelir
sözleşmesinin konusu, bir gelirdir. Gelirden, düzenli zaman aralıklarıyla tekrarlanan bir
edim anlaşılır. Bu edim para olabileceği gibi yiyecek, içecek ve benzeri misli eşyaya ilişkin de
olabilir.(204)
B. Sözleşmenin Şekli
Ömür boyu gelir sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz (TBK md. 608).(205)
Ancak, ömür boyu gelir sözleşmesinin konusu taşınmaz veya taşınmaza ilişkin bir ayni hak
ise, geçerliliği resmi şekilde yapılmış olmasına bağlıdır. Bu nedenle, TMK'nın 706/1 ve TK'nın
26. maddesinde belirtildiği üzere, ömür boyu gelir sözleşmesi için tapu müdürü veya tapu
sicil görevlileri tarafından resmi senet düzenlenmesi gerekir.
C. İşlemin Mali Yönü
Taşınmazların, ömür boyu gelir sözleşmesine dayanarak devir ve iktisabında, emlak vergisi
değeri üzerinden, Harçlar Kanununa ekli 4 sayılı tarifenin 20/a bendinde belirtilen oranda
devir eden ve devir alan için ayrı ayrı tapu harcı alınması gerekmektedir.
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilir.
(203)
Dörtgöz, a.g.e., 2008, Sh.180
(204)
Karaşahin, a.g.e, Sh.194-195
(205)
11 Ocak 2011 tarih ve TBK, md. 608, RG. 04.02.2011/27836
229