altı suyuna da sahip olmak sonucunu doğurmaz.
Bir başkasının toprağındaki sudan yararlanabilmek ancak bir irtifak hakkı ile mümkündür.
Bu irtifak hakkı şahıs veya eşyaya bağlı olarak kurulabilir. Bazen kanun, malike bir kaynak
irtifakı kurma mükellefiyeti yükleyebilir. (TMK md. 761)
C. Maddi Kapsam
Taşınmaz mülkiyeti, taşınmazın yatay ve dikey kapsamına giren alanlarla sıkı surette bağlı
bulunan şeyleri içine alır. Asıl eşya olan arazi üzerinde yapılan yapılar ve dikilen ürünler onun
bütünleyici parçalarıdır.
1. Haksız İnşaat
Haksız inşaat üç halde ortaya çıkar.
• Arazinin maliki başkasının malzemesi ile kendi arazisi üzerine inşaat yapmışsa,
• Bir kimse kendi malzemesiyle başkasının arazisine inşaat yapmışsa,
• Bir kimse başkasının malzemesi ile başkasının arazisine inşaat yapmışsa,
Her üç halde de inşaat arazinin mülkiyetine dâhil sayılır. Malzeme sahibi malzeme
üzerindeki mülkiyet hakkını kaybeder.
a. Haksız İnşaatın Sonuçları
Haksız inşaat arsa maliki tarafından yapılmışsa; Eğer inşaat başkasının malzemesini
kullanarak yapılmışsa, malzeme sahibinin üç değişik hakkı söz konusudur.
- İnşaatın kaldırılması: Eğer inşaatın kaldırılması aşırı bir zarara yol açmayacaksa
malzeme sahibi inşaatın kaldırılmasını isteyebilir.
- Tazminat istenmesi: Eğer malzemenin ayrılması mümkün değilse veya malzeme
sahibi tarafından arzu edilmiyor ise malzeme maliki tazminat talep edebilir. Bu tazminat
arsa sahibinin iyi niyetli olması halinde malzeme değerinde muhik bir bedeldir. Bu
talebin zamanaşımı süresi TBK md. 72'ye göre belirlenir. Arsa sahibi kötü niyetli ise karşı
tarafın bu yüzden uğradığı tüm zararları tazmin etmekle yükümlü olur. Davranış haksız
fiil teşkil ettiğinden zamanaşımı da TBK 72. maddeye tabidir.
- Arsanın mülkiyetinin istenmesi: Bu talep hakkının doğması için iki olumlu bir
olumsuz şart aranır. Olumlu şartlardan birisi inşaatın değerinin taşınmazın değerini
aşması, diğeri de bunu isteyen tarafın inşaatın başlamasından bitimine kadar iyi niyetli
140