Mülkiyet Hakkının İçeriği, Kapsamı ve Çeşitleri
edilerek paylı mülkiyet olarak tescil yapılır.
Mirasa dahil tüm mallarda aynı anda iştirakin bozulması şart değildir. Hangi taşınmazda
elbirliği halinin bozulması istenmiş ise sadece o taşınmaz paylı mülkiyet olarak tescil edilir. 5403
sayılı Kanun kapsamındaki tarım arazilerindeki uygulamalar için hazırlanan 12/06/2014 tarih ve
34306 sayılı Duyuru hükümleri saklıdır.
b. Mahkeme Kararıyla Elbirliğinin Sona Ermesi(81)
Mirasçılardan bir veya bir kaçının elbirliği halindeki mülkiyeti anlaşma yoluyla son vermeye
yanaşmamaları halinde, elbirliği halinin mahkeme kararıyla paylı mülkiyete çevrilebilmesi
mümkündür. Bu davanın adına paylı mülkiyete çevirme davası da denir. Başka bir deyişle,
TMK'nın 644. maddesi ile elbirliği halindeki mülkiyetin, mirasçılardan birinin talebi üzerine
hakim kararı ile paylı mülkiyete dönüştürülmesi imkânı getirilmiştir. İbraz edilen veraset
belgesinde elbirliği halindeki mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürüldüğü açıkça belirtilmiş ise,
veraset belgesindeki miras payları oranında paylı mülkiyet olarak tescil işlemi yapılacaktır.(82)
Ancak, veraset belgesinde, elbirliği halindeki mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürüldüğü
açıkça belirtilmemiş ise, veraset belgesinde miras paylarının belirlenmiş olması elbirliği halinin
sona erdirildiği anlamına gelmeyeceğinden, bütün mirasçıların talebi olmadığı takdirde
intikal talebinin elbirliği halinde mülkiyet olarak karşılanması zorunludur.
Daha önce elbirliği halinde mülkiyet olarak tescil işlemleri yapılmış olan taşınmaz
malların paylı mülkiyete dönüştürülebilmesi için bütün mirasçıların talepte bulunması veya
mahkemeden bu yolda karar alınması gerekmektedir. TMK'nın 644. maddesi, “Bir mirasçı,
terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete
dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hakimi, diğer mirasçılara çağrıda
bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.
Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan
biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki
elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.
Terekeye dahil diğer hakların ve alacakların paylar oranında bölünmesi hususunda da
yukarıdaki hükümler uygulanır.” hükmündedir.
Veraset belgesinden ayrı olarak, elbirliği halinin feshine (paylı mülkiyete çevrilmesine)
ilişkin mahkemeden tüm mirasçıların taraf olduğu bir karar da alınabilir.
Mirasçılar, terekeye dahil taşınmaz mallardan bir veya birkaçını elbirliği mülkiyeti halinde
(81)
G.Ö.DÖRTGÖZ, a.g.e., 2008, s. 171 vd.
(82)
TKGM’nin 03.03.2009 tarihli ve 2009/6 Sayılı Genelgesi.
129