43 SINAİ
MAKALE rilmek üzere ilgili kurumlara tahsis edilmiş Hazineye ait taşınmazlar üzerindeki yapılar
kapsam dahilinde değillerdir.
Kapsam dışında sayılmayan ve 31 Aralık 2017 tarihinden önce ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı biçimde yapılmış yapıların tümü için Yapı Kayıt Belgesi alınabilir. Alınacak bu Yapı Kayıt Belgesi’ nin kullanım alanları birden fazladır;
• Yıkım endişesi olmadan iskân hakkı sağlar, iskân belgesi olarak da sayılabilir.
• Yapıya su, elektrik, doğalgaz bağlatma hakkı verir.
• Kat mülkiyeti tesisi ve tapuda cins değişikliği sağlar. Buna kullanım maksadı değişiklikleri de dahildir.
• İmar Kanunu kapsamında alınmış yıkım kararları ile tahsis edilemeyen idari para cezalarının iptalini sağlar.
• Hazine ve belediye mülkünde olan yerlerin satın alınabilmesini sağlar.
Yeni Kayıt Belgesi verilmiş bu yapılar hakkında daha önceden İmar Kanunu’ na göre yıkım kararı verilmiş olması, idari para cezası kesilmiş olması halinde;
Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.
Elektrik, su, doğalgaz aboneliklerinin bu yapılara bağlanabilirliği konusunda;
“ Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir.”
Kat mülkiyetine geçilmesinin koşulları ve ödenmesi gereken miktarın değişikliği hakkında;
Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir.
Yapının Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde;
Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. Bu durumda elde edilen gelirler bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29 / 6 / 2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5’ inci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
Yapının belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde;
Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılır. Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmazlar için Yapı Kayıt Belgesi alınamamaktadır.
b) Yapı Kayıt Belgesi bedelinin hesaplanması“ Yapının bulunduğu arsanın 29 / 7 / 1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’ na göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin( B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.”
Geçici 16. maddenin 2. fıkrasında başvuru bedelinin hangi esaslara göre belirleneceğinden bahsetmiş olup, Yapı Kayıt Belgesi başvuru bedeli; konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş, karma kullanımlı yapılarda; konut ve ticari olarak kullanılan alanlar ayrı ayrı ve arsa payları da dikkate alınarak belirlenen katsayı ile çarpılması suretiyle hesaplanacaktır.
Yapı bedeli;
• Tarımsal amaçlı basit binalar için: 200 TL / metrekare
• 1-2 katlı binalar ve basit sanayi yapıları için: 600 TL / metrekare
• 3-7 katlı binalar ve entegre sanayi yapıları için: 1000 TL / metrekare
• 8 ve daha yüksek katlı binalar için: 1600 TL metrekare
• Villalar, alışveriş merkezleri, hastaneler, oteller vb. yapılar için: 2000 TL / metrekare Arsa bedeli için ise;
• Emlak Vergisi Kanunu’ na göre belirlenen emlak vergi değeri dikkate alınarak hesaplanacaktır.
c) Başvuruların nereye ve nasıl yapılacağı
Yapı Kayıt Belgesi için başvurular kurum ve kuruluşlara yapılabileceği gibi e-devlet sistemi üzerinden de yapılarak, yine aynı sistem üzerinden takip edilebilecektir. Başvuru, yapı maliklerinden herhangi birisi tarafından yapılabileceği gibi, vekalet verilen bir başkası tarafından da yapılabilecektir.
Başvurunun kurum ve kuruluşlara yapılması durumunda, Yapı Kayıt Belgesi formu başvuru sahibinin beyanına göre eksiksiz olarak doldurulur, bedelin yatırılması sağlanır, Yapı Kayıt Belgesi formu sistem üzerinden onaylanmak üzere müdürlüğe gönderilir ve müdürlükçe onaylandıktan sonra bir örneği talepte bulunan kişiye verilir. Başvurunun e-devlet üzerinden yapılması