Reader's Digest / Het Beste oktober 2013 | Page 97

strijkstok rustend op de snaren. Niemand in de zaal bewoog of maakte
geluid. Het leek wel alsof we zelf getuige waren geweest van het gruwelijke bloedbad.
Ma keek naar het publiek, stak zijn
hand uit en riep iemand naar het podium. Een schok ging door de zaal toen
we beseften dat het Vedran Smailovic
was, ‘de cellist van Sarajevo’!
Smailovic stond op uit zijn stoel en
liep naar het podium waar Ma vanaf
stapte om hem tegemoet te lopen.
Toen ze elkaar omarmden begon het
geëmotioneerde publiek te klappen en
te juichen. Te midden van dit alles
stonden de twee mannen zonder
schaamte huilend in elkaars armen: YoYo Ma, de beminnelijke, elegante prins
van de klassieke muziek, onberispelijk
in uiterlijk en uitvoering; en Vedran
Smailovic, gekleed in een vuil en versleten leren motorpak. Zijn wilde lange
haren en enorme snor omlijstten een
gezicht dat er ouder uitzag dan het
was, nat van de tranen en getekend
door de pijn.
We werden ontkleed tot op onze
spiernaakte, diepste menselijkheid
door deze man die zijn cello bespeelde te midden van dood en verwoesting, en ze beide trotseerde. Het
was het zwaard van Jeanne d’Arc – het
machtigste wapen van allemaal.
Terug in Maine, een week later,

Tijdens de belegering van Sarajevo
(1992-1996) vonden in de stad honderdduizenden inslagen plaats. Een triest
record werd 20 jaar geleden bereikt, op
22 juli 1993, met 3777 inslagen op een
dag. Deze klassieker, die in april 1997 in
de Nederlandse editie van Reader’s
Digest heeft gestaan, is een eerbetoon
aan Vedran Smailovic en alle anderen
die de moed niet opgaven.
speelde ik op een avond piano voor de
bewoners van een verzorgingshuis.
Onwillekeurig vergeleek ik dit met alle
pracht en praal die ik had gezien tijdens het festival. Ineens schoot het
door me heen dat er een overeenkomst
was. Met zijn muziek had de cellist van
Sarajevo dood en verderf weerstaan en
het leven en de liefde gevierd. En hier
zaten we, een koor van krakende stemmen begeleid door een versleten piano,
hetzelfde te doen. Er waren geen bommen en kogels, maar er was wel pijn
– verminderd gezichtsvermogen, eenzaamheid, littekens die we opdoen
tijdens ons leven – enkel nog onze
herinneringen om troost uit te putten.
Toch zongen en klapten we.
Of we het nu zelf creëren of er alleen
maar naar luisteren, muziek is een geschenk dat ons kan verzachten, inspireren en verenigen, vaak wanneer we
het het hardst nodig hebben – en het
het minst verwachten.

h e t g o e d e pa d
Wie lacht, scoort een punt in de wedstrijd van geluk.
Mario Sousa Neves, Monte Real (Portugal)

95