Reader's Digest / Het Beste oktober 2013 | Page 96

Het verhaal begon in Sarajevo op 27
mei 1992. Een van de weinige bakkerijen die nog bloem hadden, bakte
brood en deelde het uit aan het hongerige en door oorlog geteisterde
volk. Om vier uur ’s middags had zich
op straat een lange rij gevormd, toen
plotseling een mortiergranaat midden
in de rij terecht kwam. Brokstukken
vlogen door de lucht en 22 mensen
kwamen om het leven. Om de hoek
woonde de 35-jarige muzikant Vedran
Smailovic. Voor de oorlog was hij cellist geweest bij de Sarajevo Opera, een

dende vrachtwagens, maar ook voor
de doodsbange mensen die zich verborgen hielden in de kelders, terwijl de
bommen vielen en de kogels door de
lucht vlogen. Te midden van de exploderende gebouwen bracht hij met onvoorstelbare moed een eerbetoon aan
degenen die in de oorlog waren omgekomen en deed een oproep voor beschaving, voor medeleven en voor
vrede. Hoewel de granaten bleven inslaan, raakte hij nooit gewond.
Nadat kranten het verhaal van deze
buitengewone man hadden opgepikt,

speelde Smailovic

ter herinnering aan de doden
Albinoni’s Adagio in g mineur, een van de meest treurige en
kwellende stukken klassieke muziek.
succesvolle carrière die hij graag wilde raakte de Engelse componist David
hervatten. Maar toen hij door zijn raam Wilde hier zo door aangedaan dat hij
het bloedbad aanschouwde, zag hij besloot een stuk te componeren voor
meer dan hij kon verduren. Gekweld cello zonder begeleiding, ‘De Cellist
besloot hij datgene te doen waar hij van Sarajevo’, waarin hij al zijn gevoegoed in was: muziek maken. Openbare lens van woede, liefde en broedermuziek, uitdagende muziek... muziek schap voor Vedran Smailovic stopte.
Die avond in 1994 zou Yo-Yo Ma ‘De
op een strijdveld.
De 22 daaropvolgende dagen, om Cellist van Sarajevo’ spelen. Ma klom
precies vier uur ’s middags, trok het podium op, boog, en ging zitten.
Smailovic zijn concertkostuum aan, De muziek sloop de stil geworden zaal
pakte zijn cello en liep rechtstreeks de in en creëerde een schimmig, leeg
strijd in die om hem heen woedde. Hij universum; onheilspellend en kwelplaatste een klapstoeltje naast de kra- lend. Langzaam ging het over in pijnter van de granaatinslag en speelde, ter lijke, gillende, snijdende woede die
nagedachtenis aan de doden, Albino- ons meesleurde en vervolgens wegni’s Adagio in g mineur; een van de stierf in een hol doodsgerochel om
treurigste en meest kwellende stukken weer te eindigen in de stilte.
Toen hij klaar was, bleef Ma geboklassieke muziek. Hij speelde voor de
verlaten straten, de vernielde en bran- gen over zijn cello zitten, met zijn
94
© 1996 BY PAUL SULLIVAN. UIt HOPE (MAArt/APrIL 1996), BrookLIN (MAINE)